Vraag om structurele en realistische financiering
ICT-kosten in ziekenhuizen stijgen veel sneller dan de inflatie
De ICT-kosten in Belgische ziekenhuizen zijn de voorbije vijf jaar sneller gestegen dan de inflatie. Zorgnet-Icuro wijst op de structurele onderfinanciering vanuit de overheid.
Tussen 2019 en 2024 namen de ICT-kosten in algemene ziekenhuizen toe met 54%, in universitaire ziekenhuizen met 36% en in psychiatrische ziekenhuizen zelfs met 74%. Dat is aanzienlijk sneller dan de inflatie in dezelfde periode (23%). Dat blijkt uit een bevraging van Zorgnet-Icuro.
Stijging ICT aandeel in de totale omzet
Per erkend bed geven de ziekenhuizen per jaar aanzienlijke bedragen uit voor ICT. Het gaat dan om kosten voor het elektronisch patiëntendossier (EPD), hardware, licenties, beveiliging en specifiek personeel. De bedragen in 2024 zijn:
- In een algemeen ziekenhuis: 15.751 euro;
- In een universitair ziekenhuis: 18.411 euro;
- In een psychiatrisch ziekenhuis: 4.923 euro.
De Belgische algemene en universitaire ziekenhuizen samen spendeerden zowat 843 miljoen euro aan ICT-kosten.
De psychiatrische ziekenhuizen geven samen 73 miljoen uit aan ICT.
EPD en cybersecurity wegen zwaar door
Het elektronisch patiëntendossier (EPD) vertegenwoordigt een grote kost. Belgische algemene ziekenhuizen besteedden in 2024 samen 307 miljoen euro aan hun EPD-systemen.
De inkomsten via het Budget Financiële Middelen (BFM) bedroegen voor de AZ slechts 62 miljoen. Deze bedragen worden steeds vaker benut voor het ontwikkelen van nieuwe functionaliteiten in het kader van de digitalisering van de gezondheidszorg, en dus niet om de structurele werkingskosten van het EPD te dekken.
Voor cybersecurity verdrievoudigden de uitgaven in algemene en universitaire ziekenhuizen. In 2024 besteedden Belgische ziekenhuizen (AZ/UZ/PZ) 47 miljoen euro aan cyberbeveiliging. Daarvan werd voor AZ en PZ samen 12 miljoen euro vergoed via het Budget Financiële Middelen (BFM).
Structureel financieringsprobleem
De huidige inkomsten via het BFM volgen de stijging van de uitgaven dus niet, besluit Zorgnet-Icuro. Daardoor worden ziekenhuizen gedwongen om ICT-kosten te dekken uit andere operationele middelen of uit afdrachten op honoraria. "Zonder aangepaste financiering dreigt dit ten koste te gaan van andere zorginvesteringen", waarschuwt Zorgnet-Icuro.
De organisatie vraagt om een structurele en realistische financiering van ICT. "Digitale patiëntendossiers, medicatiebeheer, beeldvorming, facturatie, gegevensuitwisseling en cybersecurity zijn essentiële randvoorwaarden voor kwaliteitsvolle en veilige zorg."
"De dreiging van cyberaanvallen dwingt ziekenhuizen bovendien tot blijvende en steeds hogere investeringen in beveiliging. Incidenten zoals bij AZ Monica tonen aan dat de risico’s reëel zijn, met potentieel ernstige gevolgen", zegt Zorgnet-Icuro.