Jaarcongres Zorgondersteuning

Slimmer samenwerken als sleutel tot duurzame zorg

Het jaarcongres van Zorgondersteuning staat in het teken van ‘lean' werken in de hele zorgketen. De organisatie verwacht meer dan tweehonderd verantwoordelijken uit de zorg- en welzijnssector om bij te leren en na te denken over samenwerking.

“Zorgondersteuning is een netwerkorganisatie die zorg- en welzijnsactoren ondersteunt om samen een betere, samenhangende zorg te realiseren”, zegt Rudy Maertens, algemeen directeur AZ Alma en voorzitter van de Raad van Bestuur van Zorgondersteuning. “We willen daarbij de brug zijn tussen de praktijk en het beleid, en de verkokering in de zorg doorbreken.”

Perspectief van de patiënt

Het thema van het jaarcongres, ‘lean' werken in de hele zorgketen, past in dat streven, zegt gezondheidseconoom Dominique Vandijck, bestuurder bij Zorgondersteuning. “We willen niet enkel focussen op procesoptimalisatie of efficiëntieoefeningen, maar ook en vooral op samenwerking – tussen disciplines, maar ook over sectoren heen – en hoe die bijdraagt tot betere zorg voor de patiënt.”

“We bekijken zorg en de hervorming van zorg vaak vanuit ons perspectief als sector en als professionals”, vult Rudy Maertens aan. “We moeten echt gaan nadenken over hoe we de zorg in de toekomst veel meer vanuit het perspectief van de patiënt gaan organiseren. Dan kom je eigenlijk vanzelf bij het concept value-based healthcare van Porter uit.”

Een patiënt is geen auto

Het concept 'lean' komt overgewaaid vanuit de auto-industrie, en Dominique Vandijck – met zijn petje van gezondheidseconoom op – erkent dat het soms omstreden is in de zorgsector. Zorgen voor patiënten is toch iets anders dan auto’s monteren?

“Je kunt het concept ‘lean’ inderdaad niet zomaar copy-pasten naar de gezondheidszorg. Ik geloof dat wie het hart op de juiste plek heeft en voor efficiëntere zorg en betere kwaliteitszorg is, dit ook probeert na te streven. Maar als je tegen zo iemand zegt: beste dokter, vanaf nu moet u volgens 'lean'-principes werken, dan bots je op weerstand.”

De sprekers op het congres zullen dan ook focussen op principes en methodieken die echt een meerwaarde hebben voor zorg en welzijn, zegt Vandijck. “En dat onderbouwen we wetenschappelijk, zodat de acceptatie bij professionals kan groeien.”

Verbreden en verbinden

De voorbije decennia heeft het kwaliteitsdenken in de zorg sterk gefocust op verbetering van zorgprocessen en het gebruik van kwaliteitsindicatoren. “Dat is belangrijk”, erkent Rudy Maertens, “maar we botsen ook op de grenzen van zo’n geïsoleerde aanpak.” De uitdaging vandaag ligt volgens hem dan ook in het verbreden van kwaliteitswerking van het niveau van het individuele ziekenhuis naar dat van netwerken en zelfs hele regio’s. “En tegelijk moet het perspectief verbreden van management naar professional, en uiteindelijk naar de patiënt.”

Die verschuiving is noodzakelijk, vindt Maertens, nu zorg almaar complexer en patiënten zorgbehoevender worden. “Geen enkele sector kan dat nog volledig op zich dragen”, stelt hij. “Er moeten meer linken komen tussen eerste, tweede en derde lijn, maar ook tussen formele en informele zorg. Het verbinden wordt een noodzakelijke volgende stap.”

'We merken dat deelnemers vooral nood hebben aan handvatten om in hun eigen organisatie aan de slag te gaan'
– Rudy Maertens

Samenwerken

Vanuit zijn gezondheidseconomische expertise ziet Vandijck samenwerking niet alleen als een ideaal, maar als een harde noodzaak. “We kunnen aantonen dat het gebrek aan samenwerking vaak leidt tot dubbel werk, vermijdbare patiëntveiligheidsincidenten en onnodige hospitalisaties”, zegt hij.

“Dat is inefficiënt gebruik van middelen. Samenwerking is dan ook een voorwaarde om de zorg betaalbaar en duurzaam te houden. Een bedrijfseconomische benadering mag daarbij geen taboe zijn”, vindt Vandijck, “maar ze moet de zorg en de patiënt ten goede komen.”

Het congres van Zorgondersteuning vertaalt die inzichten naar de praktijk. Naast theoretische kaders worden ook concrete voorbeelden gedeeld. “We brengen inspiratie, maar vooral ook veel praktijkcases”, legt Maertens uit. “We merken dat deelnemers vooral nood hebben aan handvatten om in hun eigen organisatie aan de slag te gaan. De rode draad is dezelfde: zorgvisies vertalen naar werkbare modellen die kwaliteit en efficiëntie met elkaar verzoenen, zonder de patiënt uit het oog te verliezen.”

Vandijck vat het uitgangspunt van het congres kernachtig samen: “We kunnen de uitdagingen in de zorg niet oplossen door harder te werken, maar wel door slimmer te werken – en beter nog: door slimmer samen te werken.”

>> Het congres ‘Lean in Zorg en Welzijn’ vindt plaats op vrijdag 20 maart in het Van der Valk Hotel Mechelen. Info en inschrijvingen: leaninzorgenwelzijn.be