Eerste patiënt in provincie Antwerpen
Behandeling met bestraling tegen hartritmestoornissen
Voor het eerst is in de provincie Antwerpen een patiënt met ernstige hartritmestoornissen behandeld met een hoge dosis bestraling. De innovatieve bestralingstechniek biedt een alternatief voor patiënten bij wie klassieke behandelingen niet mogelijk zijn of onvoldoende resultaat opleveren.
De nieuwe techniek (stereotactische radiotherapie-ablatie) gebruikt gerichte straling om de bron van de hartritmestoornis uit te schakelen. Hier wordt de stralingsbundel gericht op zieke zones in het hart. Omdat de behandeling volledig uitwendig gebeurt, zijn geen operatie of katheters nodig en is de belasting voor de patiënt minimaal.
Deze behandeling wordt uitgevoerd in ZAS Augustinus binnen een klinische studie, die een samenwerking is van de radiotherapeuten van het Iridium Netwerk met de diensten Cardiologie van ZAS (Ziekenhuis aan de Stroom) en het UZA. De behandeling met een heel gerichte bestraling wordt al enkele jaren ingezet voor de behandeling van kwaadaardige tumoren. De eerste patiënt stelt het goed.
Tot 280 hartslagen per minuut
Ventriculaire tachycardie is een ernstige hartritmestoornis waarbij het hart veel te snel kan kloppen, tot 280 keer per minuut. Onbehandeld kan deze hartritmestoornis een plotse dood veroorzaken. De aandoening ontstaat door een verstoring in de elektrische geleiding in de hartkamers.
De stoornissen treden typisch op bij mensen met onderliggende hartziekten, bijvoorbeeld na een hartinfarct of door een erfelijke hartziekte. Mensen met hartritmestoornissen kunnen klachten hebben als hartkloppingen, pijn op de borst, kortademigheid of plots flauwvallen.
De klassieke behandeling van hartritmestoornissen bestaat uit aanpassingen in de levensstijl, medicatie, de inplanting van een pacemaker of defibrillator en ablatie. Voor een klein deel van deze patiënten bieden deze behandelingen onvoldoende resultaat of is een ablatie via een operatie te belastend. Voor hen kan een eenmalige bestraling helpen.
Gezond hartweefsel gespaard
“In een hartkatheterisatielabo kunnen we levensbedreigende elektrische circuits nauwkeurig in kaart brengen en efficiënt behandelen met ablatie", legt cardioloog Johan Saenen (UZA) uit. "Bij moeilijk bereikbare zieke zones, of zeer risicovolle ablatieprocedures kan deze gedetailleerde kaart van het hart nu ook gebruikt worden voor een veel minder belastende aanpak met stralingstherapie, waarbij de zieke zone als het ware van buitenaf behandeld wordt.”
De nieuwe techniek (stereotactische radiotherapie-ablatie) is een oplossing voor deze patiënten. De bestraling beïnvloedt de elektrische geleiding en herstelt het foutieve hartritme. De techniek vergt een nauwe samenwerking tussen hartritmespecialisten en radiotherapeuten. Bij de nieuwe behandeling wordt stralingsenergie gebruikt om heel gericht de stoornis in het hart aan te pakken, terwijl gezond hartweefsel gespaard blijft.
Omdat de behandeling volledig van buitenaf gebeurt, zijn er geen katheters of operaties nodig en is de belasting voor de patiënt minimaal. Uit studies blijkt dat deze behandeling de hartritmestoornissen effectief kan verminderen en weinig nevenwerkingen heeft.
“Dankzij geavanceerde beeldvorming kunnen we de straling tot op de millimeter nauwkeurig toedienen. Zo kunnen we op een niet-invasieve manier een hoge dosis toedienen op de zone die ritmestoornissen veroorzaakt terwijl we het gezonde hartweefsel sparen. Dit opent nieuwe mogelijkheden voor patiënten bij wie de gangbare behandelingen geen optie meer zijn”, besluit radiotherapeut Ines Joye (ZAS).