Dermatologen willen risicogestuurde aanpak van huidkanker
De Koninklijke Belgische Vereniging voor Dermatologie en Venerologie (KBVDV) pleit voor structurele hervormingen om de toegankelijkheid van dermatologische zorg te waarborgen.
De vraag naar dermatologische zorg stijgt jaar na jaar, zegt prof. Jo Lambert (UZ Gent), bestuurslid en voormalig voorzitter van de KBVDV. “De incidentie van huidkanker is de afgelopen decennia explosief toegenomen. Een verouderende bevolking zorgt voor meer huidproblemen in het algemeen. Patiënten zijn vandaag ook mondiger, en hebben zich vaak voorbereid door het raadplegen van internet of AI-tools, wat consultaties complexer en tijdsintensiever maakt.”
Net als alle zorgverleners kampen dermatologen met een toenemende administratieve belasting. Dat alles zorgt voor oplopende wachttijden. Een recente bevraging van de KBVDV toonde aan dat patiënten gemiddeld 19 (in Vlaanderen) of 18 (in Wallonië) weken moeten wachten op een niet-urgente medische raadpleging bij de dermatoloog.
De conclusie dat er gewoon te weinig dermatologen zijn en dat we er dus meer moeten opleiden, lijkt voor de hand te liggen. Maar de KBVDV wil dat de onderliggende oorzaken aangepakt worden: een betere triage, betere organisatie, en betere financiering.
Naar een risicogestuurde aanpak
Huidkanker is één van de grootste oorzaken van de druk op de dermatologie. De incidentie stijgt, maar ook de “huidkankerangst”: mensen met enkele banale naevi willen jaarlijks een volledige ‘huidcontrole’, of vragen bij hun huisarts een spoedverwijzing op basis van een onschuldige vlek.
Belgische data bevestigen dat ongerichte huidkankerscreening een relatief lage opbrengst heeft. De KBVDV pleit daarom voor een risicogestuurde aanpak, met prioriteren van patiënten met een duidelijk verhoogd risico (bijvoorbeeld >100 naevi, familiale of individuele voorgeschiedenis).
De KBVDV wil ook inzetten op betere educatie rond preventie en zelfinspectie, in samenwerking met Euromelanoma. Een patiënt die een verdachte laesie opmerkt, kan zich in eerste instantie tot zijn huisarts wenden, die kan beslissen om al dan niet door te verwijzen.
De KBVDV wil inzetten op betere educatie rond preventie en zelfinspectie
Digitale tools
Door AI aangedreven apps voor zelfinspectie, zoals SkinVision, worden soms naar voren geschoven als oplossing om de druk op de dermatoloog te verminderen. Recent onderzoek van UZ Gent toont echter dat deze AI-apps allerminst betrouwbaar zijn. Wegens de vele vals-positieve resultaten zullen ze de werklast van dermatologen verhogen, en tegelijkertijd een gevaarlijk vals gevoel van veiligheid geven bij echt verdachte letsels. De KBVDV wil daarom een grondige, onafhankelijke validatie voordat consumentenapps aanbevolen of terugbetaald worden.
Verouderende beroepsgroep
Volgens het meest recente Health Professionals Report van het RIZIV telde België in 2024 in totaal 815 actieve dermatologen, goed voor naar schatting 610 voltijdsequivalente (VTE) dermatologen.
Dermatologen zien gemiddeld 20 tot 22 patiënten per dag. Bij oudere dermatologen (9% is ouder dan 65) is dat gemiddeld hoger. Jongere artsen nemen meer consultatietijd per patiënt en hechten belang aan een betere werk-privébalans. Daardoor daalt de gemiddelde effectieve klinische capaciteit per VTE, op een moment dat de vraag piekt.
De KBVDV wijst er ook op dat dermatologen minder dan andere specialismen kunnen terugvallen op technische prestaties om het lage honorarium voor een raadpleging te compenseren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat slechts 15% van de dermatologen volledig geconventioneerd is, zegt de KBVDV.
Is tele-expertise de oplossing?
Het Verzekeringscomité van het RIZIV keurde onlangs een voorstel goed rond tele-expertise tussen huisartsen en dermatologen. Het voorstel moet wel nog vertaald worden in een Koninklijk Besluit.
Bij een tele-expertise formuleert de huisarts een klinische vraag over het dermatologisch probleem, met als doel een diagnose en/of therapeutisch voorstel te bekomen. Ervaringen met een proefproject tele-expertise tussen huisarts en dermatoloog waren positief. Toch zijn tele-expertises geen wondermiddel, waarschuwt de KBVDV. “Bij vermoeden van huidkanker is een tele-expertise niet geïndiceerd”, zegt dr. Katrien Vossaert, bestuurslid van de KBVDV. “Een dermatoloog gebruikt een dermatoscoop om dieper in de huid te kijken, en dat is een toestel dat een huisarts meestal niet heeft. Dus de dermatoloog moet een verdachte naevus sowieso zelf zien. Tele-expertise is meer aangewezen bij inflammatoire huidaandoeningen waar een gewone foto volstaat.”
Jan Guthermuth wijst er ook op dat het voorziene budget minimaal is. “Omgerekend gaat het over elf tele-expertises per jaar per dermatoloog. Maar een dermatoloog zal wel moeten investeren in een beveiligd platform voor gegevensuitwisseling, en medische software is niet bepaald goedkoop." Het zou goed kunnen dat het sop de kool niet waard is, zegt Guthermuth.
