Recordaantal geregistreerde soa's in Europa in 2024
Het aantal geregistreerde seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's) in Europa stond in 2024 op een recordniveau. Dat meldt het Europese Centrum voor Ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) donderdag. Vooral mannen die seks hebben met mannen worden onevenredig zwaar getroffen. Het ECDC roept op tot actie om verdere verspreiding een halt toe te roepen.
Het aantal gevallen van gonorroe steeg tussen 2015 en 2024 (het meest recente jaar waarvoor volledige cijfers voorhanden zijn) met 303 procent tot 106.331.
Bij syfilis gaat het om een verdubbeling van het aantal gevallen op tien jaar tijd. Vooral bij congenitale syfilis, syfilis die van moeder op foetus wordt overgedragen, is die stijging enorm uitgesproken (+243 procent op tien jaar tijd en een verdubbeling op een jaar tijd). Dat is zorgwekkend omdat dit gepaard gaat met mogelijk levenslange gevolgen voor de baby.
De meest voorkomende soa blijft echter chlamydia, met 213.443 geregistreerde gevallen in 2024, een lichte daling van 6 procent in vergelijking met 2023.
Mannen meest getroffen
Terwijl mannen die seks hebben met mannen de groep blijven die het meest getroffen wordt door soa's, met een duidelijke toename van gonorroe en syfilis, neemt syfilis ook in heteroseksuele populaties toe, vooral onder vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Dat verklaart de scherpe stijging van congenitale syfilis: van 78 gevallen in 2023 naar 140 in 2024 in de 14 landen die gegevens rapporteren. Bulgarije, Hongarije en Portugal meldden het hoogste aantal gevallen in 2024, goed voor 62% van het totaal (België rapporteert geen gegevens, noot van de redactie).
Om het aantal soa's in te dijken, raadt het ECDC onder meer aan om de testen gratis te maken en verplichte ouderlijke toestemming op te heffen. Het is daarnaast ook belangrijk om de nationale preventiestrategieën van een update te voorzien, want het aantal soa's is vooral na de coronapandemie fors gestegen.
Voor congenitale syfilis raadt het ECDC aan om zwangere vrouwen, zeker als het om risicopatiënten gaat, op verschillende momenten tijdens de zwangerschap te testen. Individuen, tot slot, worden opgeroepen om een condoom te gebruiken, zeker bij de eerste geslachtsgemeenschap of indien men meerdere seksuele partners heeft, en, indien er symptomen opduiken, zich zo snel mogelijk te laten testen.