Fiscaalvriendelijke regeling voor gezonde voeding
Resolutie wil ongezonde voeding zwaarder belasten
Breng de btw op water en onbewerkte groenten en fruit naar 0%, en verhoog de belasting op ultrabewerkte en ongezonde voedingsmiddelen. Dat vraagt een resolutie ingediend door huisarts en parlementslid Jean-François Gatelier.
Gatelier en zijn mede-indieners verwijzen naar de vaststelling van de WHO dat ongezonde voeding een van de belangrijkste risicofactoren voor een groot aantal chronische ziekten is. Het verbeteren van eetgewoonten is daarom niet alleen een individueel maar ook een maatschappelijk probleem.
Volgens de WHO kan de toename van obesitas alleen worden tegengegaan met multisectorale maatregelen inzake de productie, commercialisering en prijsstelling van voedingsmiddelen en met maatregelen die inwerken op de bredere factoren die bepalend zijn voor de gezondheid (zoals armoedebestrijding en stadsplanning)
Volgens de resolutie moeten overheden ambitieus optreden om de eetgewoonten van de burgers te verbeteren en gerichte maatregelen nemen om gezonde voedingskeuzes aan te moedigen. Ze verwijzen naar hun eerdere wetsvoorstellen om het gebruik van de Nutri-Score te verplichten en om reclame voor voedingsmiddelen met nutriscore D of E te verbieden.
Ongezonde voeding is te goedkoop
In 2020 publiceerde Sciensano een studie over ultrabewerkte voeding. Het onderzoekscentrum concludeert dat er een significant verschil is tussen de kostprijs van verschillende voedingspatronen in ons land: hoe minder ultrabewerkte voeding deel uitmaakt van het voedingspatroon, hoe meer de mensen moeten betalen voor hun dagelijkse voeding.
Bovendien zijn ultrabewerkte voedingsmiddelen opvallend minder duur dan minimaal bewerkte of onbewerkte voedingsmiddelen. Sciensano beveelt dan ook aan om ultrabewerkte voedingsmiddelen financieel minder aantrekkelijk te maken.
Precies dat vraagt de resolutie aan de federale regering. Er moet een fiscaalvriendelijke regeling voor gezonde producten komen via het invoeren van een btw-tarief van 0 % op water en (onbewerkte en los verkochte) groenten en fruit.
Om de minderinkomsten voor de staat te compenseren moet er een taxshift komen van gezonde naar ongezonde producten. Eventuele meerontvangsten moeten opnieuw worden geïnvesteerd in gezondheidsgerelateerde uitgaven, bijvoorbeeld ter financiering van preventie- en sensibiliseringscampagnes.
De indieners wijzen erop dat verschillende Europese landen al fiscale initiatieven hebben genomen om hun bevolking ertoe aan te zetten gezonder te eten. In het VK en Ierland is er een belasting op suikerhoudende dranken. In 2011 voerde Hongarije de Public Health Product Tax (PHPT) in, een heffing op suiker, zout en cafeïne in voorverpakte producten.
Verzoeken
Het voorstel van resolutie verzoekt de regering
1. in overleg met de betrokken actoren, met name de Hoge Gezondheidsraad (HGR), de economische spelers enzovoort, een reeks maatregelen uit te werken die gericht zijn op de invoering van een belastingstelsel dat een gezonde voeding bevordert, teneinde het gedrag van de consumenten te beïnvloeden en gezonde voedingskeuzes aan te moedigen, op basis van de volgende principes:
1.1. een fiscaalvriendelijke regeling voor gezonde producten, bijvoorbeeld door de btw op groenten en fruit en op water te verlagen van 6 % naar 0 %;
1.2. een fiscaalonvriendelijke regeling voor ongezonde producten, bijvoorbeeld via:
1.2.1. een progressieve belasting op basis van objectieve criteria zoals het gehalte aan toegevoegde suikers, het zoutgehalte en het aandeel verzadigde vetten;
1.2.2. een belasting op ultrabewerkte voedingsmiddelen op basis van erkende wetenschappelijke criteria, om te voorkomen dat een sterk bewerkt product kunstmatig wordt opgewaardeerd door een onvolledige voedingsscore;
1.2.3. een verhoging van de btw op verpakte producten met nutriscore D of E;
1.3. begrotingsneutraliteit, waarbij maatregelen tegen ongezonde producten de maatregelen ter bevordering van gezonde producten financieren en eventuele extra ontvangsten opnieuw worden geïnvesteerd in de oprichting en financiering van een cel voedingsbeleid bij de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu;
3. Sciensano te belasten met de evaluatie van deze strategie ter bevordering van gezonde voeding.