Vlaams Instituut voor belangenbehartiging chronische patiënten
De Vlaamse regering richt het "Vlaams Instituut voor belangenbehartiging van chronische patiënten en expertise- en implementatie voor gebruikersparticipatie in de zorg en ondersteuning", afgekort VIBG, op.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Het Staatsblad van 30 juni maakt het Besluit van de Vlaamse Regering (BVR) van 22 mei 2026 "over de regels voor de erkenning van een partnerorganisatie via een beheersovereenkomst, vermeld in artikel 2, 10°, van het decreet van 26 april 2019 betreffende de organisatie van de eerstelijnszorg, de regionale zorgplatformen en de ondersteuning van de eerstelijnszorgaanbieders, en de regels voor de erkenning en subsidiëring van een partnerorganisatie als belangenbehartiger van personen met een chronische aandoening en als expertise- en implementatiecentrum voor gebruikersparticipatie in de zorg en ondersteuning," bekend.
Hoofdstuk 3 van het BVR richt het Vlaams Instituut voor belangenbehartiging van chronische patiënten en expertise- en implementatie voor gebruikersparticipatie in de zorg en ondersteuning, afgekort VIBG, op.
Het VIGB is de organisatie die erkend wordt als een partnerorganisatie die de belangen behartigt van personen met een chronische aandoening en als expertise- en implementatiecentrum voor gebruikersparticipatie in de zorg en ondersteuning (artikel 21, 1°).
Opdrachten van het VIBG als belangenbehartiger
Als belangenbehartiger voor personen met een chronische aandoening voert het VIBG de volgende opdrachten uit:
1° belangenbehartiging in het Nederlandse taalgebied en het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad voor personen met een chronische aandoening met het oog op het bereiken van de best mogelijke levenskwaliteit door de volgende taken uit te oefenen:
a) de knelpunten van personen met een chronische aandoening in kaart brengen;
b) de knelpunten vertalen in concrete doelen en hefbomen en acties ondernemen om deze knelpunten op de beleidsagenda's te plaatsen;
c) de meest impactvolle interventies selecteren om integraal tegemoet te komen aan de knelpunten;
d) onderbouwde inhoudelijke dossiers en standpunten opbouwen waarin ervaringskennis wordt gebundeld;
e) ontwikkelingen in het beleid en in de zorg en ondersteuning opvolgen en regelmatig afstemmen met beleidsmakers en relevante stakeholders uit zorg- en welzijnssectoren;
f) personen met een chronische aandoening mogelijkheden en ondersteuning bieden om hun belangen te behartigen;
2° kennisdeling met personen met een chronische aandoening over het leven met een chronische aandoening, de beleidsbeslissingen en de impact daarvan op hun levenskwaliteit (artikel 22).
Opdrachten van het VIBG als expertise- en implementatiecentrum
Als expertise- en implementatiecentrum voor gebruikersparticipatie in de zorg en ondersteuning voert het VIGB, in eigen beheer of in samenwerking met derden, de volgende opdrachten uit:
1° het participatievriendelijker maken van mesostructuren zoals de zorgraden, vermeld in hoofdstuk 5 van het decreet van 26 april 2019, en de geestelijke gezondheidsnetwerken, vermeld in artikel 2, 15°, van het decreet van 5 april 2019 betreffende de organisatie en ondersteuning van het geestelijke gezondheidsaanbod door de volgende taken uit te oefenen:
a) een algemeen kader voor kwalitatieve participatie van personen met een zorg- en ondersteuningsnood implementeren;
b) opleiding en coaching aanbieden en tools en methodieken aanreiken;
c) met relevante actoren samenwerken;
d) uitwisseling voor de persoon met een zorg- en ondersteuningsnood faciliteren om collectieve ervaringskennis te stimuleren;
e) de vertegenwoordigers van personen met een zorg- en ondersteuningsnood in de geestelijke gezondheidsnetwerken individueel en op groepsniveau ondersteunen;
2° in organisaties principes, tools en methodieken voor de participatie van personen met een zorg- en ondersteuningsnood ontwikkelen en verspreiden (artikel 23).
Het BVR van 22 mei 2026 treedt in werking op 1 juli 2026 (artikel 28).