Minister Vandenbroucke: arts die taal patiënt niet begrijpt, moet doorverwijzen
Indien een gezondheidszorgbeoefenaar van oordeel is dat zijn gebrek aan kennis van de taal van de patiënt een belemmering vormt voor kwaliteitsvolle zorg, moet hij de patiënt doorverwijzen. Dat stelt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke in antwoord op een parlementaire vraag.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Volksvertegenwoordiger Jeroen Van Lysebettens (Groen) stelde een schriftelijke parlementaire vraag aan minister Vandenbroucke over uitzonderingen op de taalvereisten voor erkende zorgverleners.
Zorgverleners die een visum aanvragen bij de FOD Volksgezondheid moeten bewijzen dat ze één van de landstalen beheersen. Dat bewijs kan bestaan uit een diploma secundair, hoger of universitair onderwijs of een certificaat van een bepaald niveau van het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor talen.
Er werd voorzien in een uitzondering voor de buitenlandse gezondheidszorgbeoefenaars met een uitzonderlijke expertise. Bovendien kan bij KB worden voorzien in vrijstellingen.
Vrijstellingen indien taalkennis niet noodzakelijk is
Een van de vragen was of er al vrijstellingen ingevoerd werden bij KB en zo niet, of de minister een KB daarover overwoog.
De minister antwoordde dat een afwijking van de taalvereisten enkel kan overwogen worden indien uit de praktijk blijkt dat, in bepaalde uitzonderlijke gevallen, de beheersing van het Nederlands, Frans of Duits niet noodzakelijk is voor een kwaliteitsvolle uitoefening van het betrokken gezondheidszorgberoep.
Uitzonderingen moeten bovendien steeds in overeenstemming zijn met de fundamentele principes van gelijkheid en non discriminatie. Er wordt onderzocht of bijkomende uitzonderingen op de taalvereisten aangewezen zijn voor bijv. buitenlandse fellows die in België tijdelijk een beperkte klinische opleiding kunnen volgen.
Daarbij wordt nagegaan op welke manier diverse situaties van professionele vorming kunnen worden gefaciliteerd, zonder afbreuk te doen aan het belang van voldoende taalkennis. Een veilige en kwalitatieve communicatie met de patiënt en het zorgteam blijft immers essentieel voor een goede zorgverlening.
Taalgebruik in arts-patiënt relatie is vrij
Een andere vraag was of de minister vindt dat toegang tot zorg in de moedertaal ook wenselijk is voor inwoners die niet in het Nederlands of Frans opgevoed zijn? En zo ja, welke maatregelen hij voorziet om daaraan tegemoet te komen?
De minister antwoordde dat ondanks de vereisten inzake taalkennis die aan de gezondheidszorgbeoefenaar worden opgelegd, de gezondheidszorgbeoefenaar en de patiënt samen vrij kiezen welke taal zij onderling gebruiken. Taalgebruik in particuliere verhoudingen, dus ook in de relatie gezondheidszorgbeoefenaar-patiënt is namelijk vrij.
Indien de gezondheidszorgbeoefenaar van oordeel is dat zijn taalkennis een belemmering vormt voor kwaliteitsvolle zorg, moet hij de patiënt doorverwijzen, met respect voor de continuïteit van de zorg, aldus de minister.
Interculturele bemiddeling op afstand voor huisartsen
Zorgverleners worden steeds vaker geconfronteerd met patiënten die geen Nederlands, Frans of Duits spreken, vervolgde de minister. Om deze taal- en cultuurbarrières te overbruggen, werd op federaal niveau het systeem van interculturele bemiddeling in het leven geroepen.
Via dit systeem kunnen ziekenhuizen een beroep doen op een interculturele bemiddelaar. We kunnen echter onmogelijk in alle zorginstellingen voor al deze groepen interculturele bemiddelaars aanwerven, zei Vandenbroucke. Om zoveel mogelijk patiënten te kunnen helpen, bestaat er interculturele bemiddeling op afstand (via videoconferentie).
Er wordt werk van gemaakt om dit ook uit te breiden voor huisartsen, een aantal wijk gezondheidscentra en ook medische diensten van Fedasil.