Doe niet te luchtig over ademhalen
Een mens ademt gemiddeld tussen de 20.000 en 25.000 keer per dag in en uit. Dat gebeurt vrijwel automatisch, zonder dat we erbij stilstaan. Toch zou bewuster ademhalen een positief effect hebben op stress, concentratie en zelfs slaap. De gadgets in dit artikel willen daarbij een handje helpen.
Eigenlijk weten we het allemaal: langzamer en dieper ademen kan helpen om ons lichaam tot rust te brengen. Of we nu gestrest zijn door werk, in bed liggen piekeren of angstig zijn – het trucje werkt bijna altijd.
Dat komt omdat de ademhaling direct verbonden is met het parasympatische zenuwstelsel, het deel van het autonome zenuwstelsel dat instaat voor rust, herstel en energieopslag. Bewuster ademen zet dan ook een kettingreactie van positieve effecten in gang. Het verlaagt vaak de hartslag en bloeddruk, wat een – weliswaar tijdelijk – kalmerend effect heeft op het cardiovasculaire systeem. Ook de concentratie vaart er wel bij: wie zich focust op de ademhaling, raakt minder snel afgeleid door rondtollende gedachten of prikkels uit de omgeving.
Gezien de reële (maar beperkte) effecten van bewust ademhalen is het geen wonder dat er tegenwoordig heuse 'ademhalingscoaches' opduiken: van vlees en bloed, uiteraard, maar steeds vaker ook in digitale vorm.
De slimmere smartwatch
De betere smartwatch bevat vandaag meestal al een digitale ademhalingscoach. Merken als Apple, Samsung, OnePlus en Garmin integreren de functie standaard in hun horloges.
De werking is meestal vergelijkbaar. Het horloge spoort aan om even de tijd te nemen voor een ademhalingsoefening. Terwijl via haptische feedback (pulserende trillingen) het ademhalingstempo wordt aangegeven, verschijnen op het schermpje aanwijzingen als ‘Adem vijf seconden in door de neus’ of ‘Adem tien seconden uit’.
Sommige modellen bieden verschillende programma’s, bijvoorbeeld om te ontspannen of makkelijker in slaap te vallen, en laten zelf de duur van de sessie instellen. Al blijven de mogelijkheden doorgaans vrij beperkt.
Slimme horloges, zoals deze OnePlus Watch, hebben van huis uit vaak al een ademhalingscoach aan boord.
Moonbird
Een stuk geavanceerder is de Moonbird. Het fluweelzachte apparaatje – van Belgische makelij – past in de palm van een hand en meet via een optische sensor, ter hoogte van de duim, zowel hartslag als hartritmevariabiliteit (HRV). De HRV wordt beschouwd als een indicator voor de invloed van zowel het parasympathische als het sympathische zenuwstelsel.
Het opvallendst is echter de manier waarop de Moonbird de ademhaling begeleidt: tijdens een sessie blaast het gadget zich als een ballonnetje op en loopt het weer leeg, vergelijkbaar met de wijze waarop de longen zich met lucht vullen.
De bijhorende Moonbird-app biedt oefeningen voor uiteenlopende doeleinden. Hij kan coachen bij het verminderen van stress of angstgevoelens, om rust te vinden, meer energie te krijgen of een combinatie daarvan. Daarnaast is het apparaatje inzetbaar als slaaphulpje, met een aangepast ademhalingspatroon om makkelijker in te dommelen.
Kort voor het ter perse gaan van dit nummer kreeg de Moonbird-app een belangrijke update. Voorafgaand aan een sessie registreert Aura, de interactieve coach in de app, eerst dertig seconden de hartslag. Op basis daarvan bepaalt de software een ademhalingsritme dat op dat moment het best bij het lichaam van de gebruiker past. “Andere apps vertellen iedereen om op dezelfde manier te ademen”, zegt Stefanie Broes, CEO en medeoprichter van Moonbird. “Onze oplossing leert je lichaam kennen en past zich aan, het is een ademhalingscoach die slimmer wordt naarmate je hem vaker gebruikt.”
Aan de nieuwe app ging uitgebreid onderzoek vooraf, waarbij Moonbird twee miljoen ademhalingssessies analyseerde. Daaruit bleek dat 76 procent van de mensen dieper ontspant bij een ademhalingsritme dat afwijkt van het standaardtempo van zes keer per minuut. Bij een persoonlijk afgestemd tempo zagen de onderzoekers bovendien een gemiddeld 17,6 procent sterkere HRV-respons.
Veel functies van de Moonbird zijn gratis beschikbaar voor wie het toestel heeft aangeschaft. De gebruiker krijgt toegang tot een bibliotheek met begeleide sessies, realtime biofeedback en basisinzichten over de progressie. Met een Premium-abonnement komen daar onder meer de Aura-coach, een gepersonaliseerd ademhalingsritme en uitgebreidere analyses bij. Een jaarabonnement kost 59,99 euro, of 20 euro bij aankoop van een Moonbird.
>> Richtprijs Moonbird: 179 euro; moonbird.life.