Helft van de huishoudens in invaliditeit komt nauwelijks rond
48% krijgt geen zorg of stelt zorg uit om financiële redenen
Uit een enquête onder 8.500 van haar leden met een invaliditeitsuitkering blijkt dat 47 % van de huishoudens moeite heeft om rond te komen van hun vervangingsinkomen. Bijna één op de twee ondervraagden geeft ook aan om financiële redenen af te zien van zorg of deze uit te stellen.
Het debat over langdurige arbeidsongeschiktheid draait vaak om de terugkeer naar het werk. De CM vestigt de aandacht op de middelen waarover mensen in invaliditeit (langer dan 1 jaar arbeidongeschikt) beschikken. Volgens een studie die CM op maandag 28 september publiceert, heeft 47 % van de huishoudens van de ondervraagde leden moeite om rond te komen.
De problemen reiken verder dan alleen het rondkomen aan het einde van de maand. Bijna twee op de drie huishoudens (63 %) geven aan moeite te hebben om bepaalde basisuitgaven te dekken. De respondenten noemen met name belastingen en verzekeringen (50 %), energie- en waterrekeningen (44 %), gezondheidszorg (40 %), voedsel (37 %) en huisvesting (32 %).
Uitgestelde zorg door gebrek aan middelen
Voor zorgverleners is een van de meest verontrustende bevindingen de toegang tot zorg: 48 % van de ondervraagden zegt geen medische zorg te kunnen krijgen of zorg te moeten uitstellen om financiële redenen.
Een derde van de respondenten (34 %) vraagt regelmatig financiële hulp aan hun familie of naasten. Een kwart (24 %) heeft het afgelopen jaar geld geleend om uitgaven te kunnen dekken.
Uit het onderzoek blijkt ook dat 51 % van de ondervraagden te maken heeft met materiële en sociale ontberingen. Zes op de tien kunnen een onvoorziene uitgave niet betalen. Ongeveer één op de twee kan zich geen week vakantie permitteren, niet regelmatig aan vrijetijdsactiviteiten deelnemen of niet elke maand een maaltijd of een drankje met naasten delen.
Sommige situaties zijn kwetsbaarder dan andere
Volgens de CM treffen de moeilijkheden vooral alleenstaanden met of zonder kinderen, 18- tot 54-jarigen, huurders en mensen die vóór hun invaliditeit werkloos waren. De mutualiteit noemt ook mensen met een migratieachtergrond, mensen met een laag opleidingsniveau en mensen die in aanmerking komen voor de verhoogde vergoeding (RVT).
"Een tegenslag in het leven mag er niet toe leiden dat iemand in een spiraal van onzekerheid terechtkomt”, zegt Elise Derroitte, vicevoorzitter van de Franstalige MC. Zij is van mening dat voldoende sociale bescherming de betrokkenen in staat moet stellen om zich te voeden, hun rekeningen te betalen en een sociaal leven te behouden.
Verhoging van de uitkeringen en verlaging van de zorgkosten
De MC vraagt om de minimale invaliditeitsuitkeringen op te trekken tot ten minste het armoedepeil, en bij voorkeur 10% daarboven. Ze pleit ook voor het behoud van de volledige indexering ervan en van het welzijnsbudget.
Wat de uitgaven betreft, stelt het ziekenfonds voor om het sociale energietarief uit te breiden naar de meest kwetsbare personen in invaliditeit. Voor de zorg eist zij meer tariefzekerheid, met name door het afsluiten van overeenkomsten met zorgverleners, een beperking van de toeslagen en het proactief toekennen van het RVT-statuut.
Deze resultaten geven de reacties weer van leden van de CM in invaliditeit, aangezien het om een kwalitatief onderzoek gaat.