Voorstel van resolutie Défi vraagt herfederalisering van preventie

Kamerlid François De Smet (Défi) heeft een voorstel van resolutie ingediend voor een interfederaal preventiepact. Hij pleit voor de herfederalisering van preventie en gezondheidsbevordering, waarbij ook de budgetsturing naar het federale niveau verschuift.

Herman Nys - 22 oktober 2026

Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven

Volksvertegenwoordiger François De Smet (Défi) diende bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers een voorstel van resolutie in over de invoering en uitvoering van een interfederaal pact inzake gezondheidspreventie link. Dit voorstel van resolutie roept op tot de invoering van een echt interfederaal pact voor gezondheidspreventie. Het stelt bovendien voor de budgetsturing over te laten aan één actor, het federale niveau, dat als enige de financiële baten ontvangt. De institutionele kern van het pact is de herfederalisering van de bevoegdheid op het gebied van preventie en gezondheidsbevordering, wat een wijziging van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 veronderstelt en dus een bijzondere meerderheid vereist.

Verzoeken aan de federale regering

Het voorstel van resolutie verzoekt de federale regering:

1. Zo snel mogelijk een bindend samenwerkingsakkoord te sluiten waarbij een interfederaal agentschap voor preventie wordt opgericht; 
2. Een aantal bindende gezondheidsdoelstellingen bij wet vast te leggen tegen het jaar 2035, meer bepaald een vermindering van het percentage rokers tot minder dan 5%, een stabilisering en vervolgens vermindering van obesitas bij kinderen, een daling van schadelijk alcoholgebruik met 20% en overeenstemming met de Europese excellentiestandaarden voor vaccinatiegraad en screening;
3. Het preventiebudget geleidelijk te verhogen van 1,15 miljard naar 2,55 miljard euro per jaar;
4. Preventie op te nemen in de nomenclatuur van het RIZIV door middel van een specifieke en terugbetaalde preventieraadpleging bij de huisarts;
5. De financieringswijze van de ziekenfondsen te hervormen door een variabel gedeelte in te voeren dat afhankelijk is van de aandacht voor preventie bij hun leden;
6. De suikertaks te hervormen via een getrapt accijns model op basis van het werkelijke suikergehalte;
7. Een meerjarenplan op te stellen voor een reële verhoging van de accijnzen op tabak, roltabak, e-sigaretten en nicotinezakjes met ongeveer 10% per jaar over de gehele legislatuur;
8. Een minimumprijs per alcoholeenheid in te stellen;
9. Het geheel van de ontvangsten uit die gedragsfiscaliteit aan het Preventiefonds toe te wijzen;
10. Vanaf 2027 in de eerstelijnszorg een nationaal “Ken uw cijfers”-programma uit te rollen (voor het monitoren van bloeddruk, cholesterol, bloedsuikerspiegel);
11. Vanaf 2028 een preventieprogramma voor diabetes type 2 uit te rollen;
12. In 2029 te voorzien in de lancering van een gezamenlijk plan voor geestelijke gezondheid op het werk;
13. In 2030 te voorzien in de tenuitvoerlegging van een plan ter bestrijding van obesitas bij kinderen;
14. Aan het KCE, naar het voorbeeld van het Britse NICE, de rol van wetenschappelijke hoeder van de preventie toe te vertrouwen;
15. In overleg met de deelstaten scholen nog meer in hun rol als motoren voor gelijkheid op gezondheidsvlak te bevestigen;
16. Uitvoering te geven aan het plan voor efficiëntie buiten preventie om (ontwikkelen van generieke geneesmiddelen en biosimilars, omkaderen van het gebruik van medische beeldvorming en handelingen met het oog op de relevantie ervan en ter voorkoming van overconsumptie, versnellen van de focus op ambulante zorg en administratieve vereenvoudiging);
17. Te waarborgen dat niet aan het remgeld wordt getornd, dat de maximumfactuur wordt uitgebreid en dat nieuwe honorariumsupplementen worden verboden, teneinde de gerealiseerde besparingen rechtstreeks te herinvesteren in het verlagen van de zorgfactuur van de gezinnen.