Apothekers in de bres voor soa-testing
Kathleen Depoorter
apotheker en N-VA-politica
Eind 2025 leefden in ons land bijna 20.000 mensen met hiv. In tegenstelling tot buurlanden zoals Nederland zien we opnieuw een stijging van het aantal diagnoses. Niet alleen bij mannen die seks hebben met mannen, maar ook bij heteroseksuele mannen. Brussel wordt daarbij drie keer harder getroffen dan de rest van het land. Dat zijn geen abstracte cijfers. Dat zijn mensen. Levens die veranderen door een diagnose die vaak vermijdbaar was.
Die cijfers schreeuwen om meer dan goede bedoelingen. Ze vragen om sterke preventie, snelle opsporing en vooral: echte toegankelijkheid. Vandaag is soa-screening bijna volledig geconcentreerd in huisartsenpraktijken en hiv-referentiecentra. Dat is logisch, maar in de realiteit bereiken we zo niet iedereen. Schaamte, angst, tijdsgebrek of afstand houden mensen weg van de zorg. Precies daar ligt een gemiste kans.
'Hiv en andere soa’s bestrijd je niet met terughoudendheid, maar met moed.'
De apotheek is voor velen het eerste en soms enige zorgcontact. Laagdrempelig, dichtbij, zonder afspraak. In andere landen bewijzen apothekers al dat ze betrouwbare hiv-testen kunnen aanbieden en mensen warm kunnen doorverwijzen. ELISA-testen zijn zes weken na infectie betrouwbaar. Waarom zouden we die mogelijkheid hier niet benutten, zeker in regio’s waar het risico hoger ligt? De aangekondigde aanpassing van de WUG-wet, die vingerpriktesten door apothekers mogelijk maakt, is geen detail. Het is een hefboom voor volksgezondheid.
Maar testen alleen volstaat niet. Wie hiv écht wil terugdringen, moet investeren in preventie. In condooms die vrij en zichtbaar beschikbaar zijn. In correcte informatie, zonder taboe. En in een vlotte toegang tot PrEP. Dat huisartsen vandaag enkel vervolgvoorschriften mogen schrijven na opstart in een referentiecentrum, is een drempel die we zelf in stand houden. Laat de huisarts ook het eerste voorschrift geven, met opvolging in het centrum. Zo halen we PrEP uit de schaduw en brengen we het naar waar het hoort: in de gewone zorg.
Wij apothekers staan klaar. Als nabije zorgverleners, als vertrouwenspersonen, als schakel tussen patiënt en arts. Geef ons de middelen, de wettelijke ruimte en het vertrouwen om die rol op te nemen. Hiv en andere soa’s bestrijd je niet met terughoudendheid, maar met moed. Met nabijheid. Met actie.
