Column

Bewuste keuze of emotie?

De recente storm rond de wet over controle op artsen en verpleegkundigen, roept oude herinneringen op.

De ziekenfondsen en het RIZIV mogen voortaan bij een opvallende statistische afwijking vlotter profielen opstellen over voorschrijf- en prestatiegedrag. Op zich helemaal niet nieuw. De ziekenfondsen hebben die gegevens al lang, maar zullen ze wel sneller samenbrengen bij vermoeden van fraude. De Dienst Geneeskundige Evaluatie en Controle hoeft ze niet langer afzonderlijk op te vragen.

Voor artsenbond BVAS gaat de nieuwe wet ‘geen brug, maar een Golden Gate Bridge te ver’. Vol emotie schieten artsen op de ziekenfondsen (terwijl alleen het RIZIV sancties kan opleggen).

Begin 2004 werd de unieke barcode (UBC) bij ons ingevoerd om dubbele aanrekening van verpakkingen te bestrijden. Ook toen was het kot te klein: iedere apotheker voelde zich als fraudeur geviseerd. Maar de afspraken met de Dienst Geneeskundige Evaluatie en Controle werden gerespecteerd. Op basis van de complete data werden elk jaar een honderdtal ‘outliers’ bevraagd. De ‘rotte appelen’ vielen direct door de mand. De rest scande de UBC’s (met een ‘menselijke’ foutmarge) en werd gerust gelaten. Na drie jaar kraaide er geen haan meer naar. Maar we waren definitief van het fraudestigma verlost. De nieuwe datastroom vormde de basis van het GFD; één van onze krachtigste tools.

Ten gronde is dus de vraag hoe je naar de ziekteverzekering en het RIZIV kijkt. Is het een melkkoe, die we (ver over de boordjes) melken? Of is het onze beste klant, die het gros van ons inkomen garandeert en die we dus respectvol in de watten leggen? Warme liefde voor de RIZIV-administratie is misschien te veel gevraagd. Maar het is logisch dat fraude vlot moet bestreden worden. Wie niet misbruikt, blijft ongemoeid.

Apothekers staan voor een gelijkaardige keuze wanneer ze starten met ‘antibiotica-aflevering per eenheid’. Zie je dat (weer eens?) als een vervelende, complexe en tijdrovende besparingsmaatregel, ‘opgelegd door Brussel’? Of bekijk je het voor wat het in feite is, namelijk een kans om, samen met artsen, industrie en ziekteverzekering, antibioticaresistentie te verminderen door optimaal gebruik?

'Wie niet misbruikt, blijft ongemoeid.'

Blijf je dus mentaal hangen bij de praktische obstakels, of mik je op dat maatschappelijk belangrijke einddoel?

In dat geval liggen alle elementen voor een goed gecoördineerde aanpak op tafel. Het waren de uitgangspunten van een harde en lange onderhandeling. De echte uitdaging is dat elke stakeholder de volgende maanden zijn deel realiseert:

• Iedereen vertrekt vanuit de BAPCOC richtlijnen⁽¹⁾ inzake goed gebruik van antibiotica.
• De voorschrijftool voor artsen PSS Antimicrobieel⁽²⁾ (Prescription Support System) wordt operationeel in hun software.
• Farmabedrijven zorgen voor ‘adequate verpakkingen’ (niet meer en niet minder dan wat de richtlijnen aanbevelen).
• Artsen schrijven meteen voor op stofnaam (vanaf 1 januari verplicht) en overleggen met de apothekers hoe ze hun respectievelijke tools gebruiken bij keuze van de geschikte behandeling.
• Apothekers spelen open kaart hoe ze kiezen, waardoor substitutie in vertrouwen kan. Waar ‘knippen op maat’ zinvol is, wordt steeds vanuit (een overzichtelijk aantal) grote verpakkingen gewerkt; netjes gelabeld en afgeleverd in aangepaste enveloppes. Het nieuwe ‘werkhonorarium’ wordt dus zinvol ingezet.
• Ziekenfondsen en RIZIV bewaken de geest van de reglementering, niet de letter. (Profielen tonen ook aan wie de reglementering wél volgt, desgevallend met een faire dosis ‘gezond boerenverstand’)

Willen we een gezondheidszorg met échte samenwerking, dan moeten we blijven investeren in lokaal overleg, geduld en wederzijds respect. De keuze hoe je met je partners omgaat, maak je doordacht en niet emotioneel.

1. bcfi.be/nl/chapters/12?frag=8000010
2. riziv.fgov.be/nl/thema-s/egezondheid/beslissingsondersteunend-platform-voor-voorschrijvers-meer-gepaste-zorg-en-minder-veiligheidsrisico-s/pss-antimicrobieel-beslissingsondersteunend-platform-bij-het-voorschrijven-van-antibiotica