Alle beetjes helpen

Uw patiënten herinneren zich ongetwijfeld nog de zomer van 1976. Die zomer stond lang geboekstaafd als de heetste zomer uit de vaderlandse geschiedenis. Hij bleef in de herinnering hangen omdat hij zo uitzonderlijk was. Vraag is of we de zomer van 2026, die alle mogelijke records brak, op dezelfde wijze zullen herinneren. Het lijkt er eerder op dat hij in ons geheugen gegrift zal zijn als de eerste zomer van wat het nieuwe normaal wordt.

Na drie hittegolven en een recordhoge gemiddelde temperatuur laat de zomer van 2026 weinig ruimte voor twijfel over de richting waarin ons klimaat evolueert. De steeds vaker voorkomende en zwaardere branden van Zuid-Spanje tot de Hoge Venen en zelfs Schotland zijn er een symptoom van. Ook de verspreiding van door muggen overgedragen infecties, zoals westnijlvirusinfectie, illustreert hoe een warmer klimaat nieuwe gezondheidsrisico’s naar Europa brengt.

Maar deze zomer konden we vooral ook niet naast de vele bijkomende sterfgevallen kijken, tijdens de hitteperiodes. Misschien zijn er ook bij uw patiënten of in uw familie of vriendenkring slachtoffers gevallen.

Het klimaatprobleem is zo groot dat vaak de perceptie bestaat dat een individu er geen enkele impact op heeft. Wanneer iemand iets doet, is dat slechts een druppel op een hete plaat. Van dat fatalisme moeten we af. Ook in de apotheek zijn er mogelijkheden om stappen te zetten om het klimaat- en milieubeleid te wijzigen. 

'Werk aan de winkel voor meerdere actoren in de zorg!'

In ons land wordt al fors ingezet op de inzameling van geneesmiddelen die de houdbaarheidsdatum hebben overschreden of die niet langer door de patiënt worden ingenomen. In Frankrijk wil men nog een stapje verder gaan. Onze zuiderburen lanceerden een plan om de houdbaarheidsdatum van geneesmiddelen te verlengen. Hoe vaak gebeurt het immers niet dat geneesmiddelen in een huisapotheek de op het product vermelde vervaldatum overschrijden. Veertien bedrijven met 73 geneesmiddelen nemen in Frankrijk deel aan het proefproject. Zij willen onderzoeken of de vergunde houdbaarheid op basis van stabiliteitsgegevens kan worden verlengd en zo verspilling van geneesmiddelen tegengaan en meteen ook de impact op het milieu verminderen.

Gaat deze maatregel het klimaatprobleem oplossen? Uiteraard niet. Maar het kan wel een (kleine) bijdrage leveren aan het verminderen van de menselijke impact op de klimaatverandering. Samen met andere maatregelen wordt de impact wel groter. 

Interessant is ook het interview met Loïc Delpature. Hij vraagt begrip voor patiënten die ongebruikte, maar nog steeds binnen de houdbaarheidsdatum vallende geneesmiddelen, doorgeven of doorverkopen. Vanuit medisch oogpunt is dit zeker geen voorbeeld om na te volgen, maar het legt wel een ander pijnpunt bloot. Schrijven artsen soms te grote hoeveelheden geneesmiddelen voor? Moet de farmaceutische sector niet eens nadenken over het op de markt brengen van geneesmiddelen in hoeveelheden conform de richtlijnen? Een probleem dat ook APB-voorzitter Michael Storme aanhaalt wanneer de aflevering per eenheid van antibiotica ter sprake komt. Als een richtlijn 21 doses voorschrijft maar er zijn alleen verpakkingen van 30 beschikbaar, dan organiseert het systeem zelf de restvoorraad.

Werk aan de winkel voor meerdere actoren in de zorg!