Het ambitieuze plan van de EU om kanker te bestrijden "kampt met onzekerheden"
De European Court of Auditors (ECA) waarschuwt dat het Europe’s Beating Cancer Plan (EBCP) “vol zit met onzekerheden”. Dat staat te lezen in een audit gepubliceerd op 19 februari.
Kanker blijft een van de grootste volksgezondheidsuitdagingen in Europa, met jaarlijks meer dan 1 miljoen sterfgevallen en miljoenen nieuwe diagnoses. Om die reden is in 2021 het Europees kankerplan gelanceerd, met een budget van ruim 4 miljard euro voor de periode 2021-2027. Het omvangrijke en ambitieuze plan richt zich op alle fasen van de ziekte: preventie, vroege opsporing, behandeling en de kwaliteit van leven van patiënten en overlevenden.
Maar, vijf jaar na de lancering, kampt het plan nog steeds met enkele structurele tekortkomingen. Dat blijkt uit een audit van de European Court of Auditors (ECA). Hoewel het kankerplan heeft geleid tot nieuwe of geüpdatete nationale kankerplannen in veertien lidstaten, zijn er ook problemen zoals het ontbreken van meetbare doelstellingen en een duidelijk eindpunt. Hierdoor is het volgens de ECA moeilijk om de voortgang en impact van het plan te beoordelen, wat cruciaal is voor de continuering van het kankerplan. De audit wijst er daarom op dat er veel onduidelijkheid is over de financiering na het aflopen in 2027.
De ECA merkt bovendien op dat er overlap bestaat tussen verschillende Europese en nationale initiatieven, waardoor middelen inefficiënt worden ingezet. Ook verloopt de nationale implementatie van initiatieven in sommige lidstaten onvoldoende, doordat nationale prioriteiten, capaciteit en coördinatie per land variëren. Ook uiteenlopende tijdslijnen en onzekerheid over financiering bemoeilijken een consistente implementatie. Zo varieert de HPV-vaccinatiegraad van 61% in Roemenië tot 95% in Portugal en 92% in België. Ook de deelname aan borstkankerscreening verschilt sterk: in Noord-Europese landen ligt deze boven de 75%, terwijl sommige Oost- en Zuid-Europese landen onder de 40% blijven.
De ECA beveelt daarom de oprichting van een speciaal monitoringskader aan, met duidelijke indicatoren voor alle doelstellingen. Op deze manier kan de voortgang en impact van het kankerplan nauwkeuriger worden gevolgd en geëvalueerd, wat de financiële opvolging na 2027 veilig zou moeten stellen.
