Tuchtsanctie door Orde vernietigd
Cassatie: arts is vrij afwijkend waardeoordeel te verkondigen
Het Hof van Cassatie heeft een beslissing van de Franstalige raad van beroep van de Orde der artsen vernietigd die een tuchtsanctie oplegde aan een kinderpsychiater. De arts had het recht om afwijkende waardeoordelen te uiten in een maatschappelijk debat, oordeelt Cassatie.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Het Hof van Cassatie vernietigde door een arrest van 3 april 2026 een beslissing van de Franstalige raad van beroep van de Orde der artsen van 4 maart 2025, die een tuchtsanctie oplegde aan een kinderpsychiater. Het arrest specificeert niet welke tuchtsanctie werd opgelegd
De beslissing van de raad van beroep
Volgens de raad van beroep van de Orde had de kinderpsychiater de regels van de medische ethiek geschonden, en de eer en waardigheid van het medisch beroep in het gedrang gebracht, door als kinderpsychiater en autoriteit op wetenschappelijk en medisch gebied, de grenzen van de vrijheid van meningsuiting te overschrijden.
De arts had in het openbaar en onomwonden kritiek geuit op de aanpak van de Covid-19-crisis en de vaccinatiecampagnes. Hierdoor had de arts volgens de Raad van beroep het vertrouwen van het publiek in zorginstellingen en in artsen die de officiële richtlijnen wel respecteerden, in het bijzonder die van de Nationale Raad van de Orde van Artsen, ondermijnd.
Beperking vrijheid van meningsuiting enkel op basis feiten, niet voor waardeoordelen
Uit artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens dat het recht op vrije meningsuiting beschermt, volgt volgens het Hof van Cassatie dat een overheidsinstantie, en in het bijzonder een tuchtrechtelijke overheid, de vrijheid van een persoon om waardeoordelen te uiten in een debat over een aangelegenheid waarin zekerheid ontbreekt, niet zomaar kan beperken.
Dit kan slechts op voorwaarde dat die beperking is gebaseerd op voldoende feitelijke gronden. Met het oog op de toetsing van deze voorwaarde, mag de tuchtrechtelijke overheid haar eigen waardeoordeel niet in de plaats stellen van het geuite waardeoordeel.
De tuchtrechtelijke overheid mag haar eigen waardeoordeel niet in de plaats stellen van het geuite waardeoordeel.
Volgens het Hof van Cassatie liep het daar mis. De beslissing van de raad van beroep verving de waardeoordelen van de arts die het beleid van de overheid inzake covid 19 en de vaccinatiecampagne in twijfel trok door andere waardeoordelen die wel conform dit beleid waren.
De raad van beroep, die de feitelijke juistheid van de waardeoordelen van de arts niet in twijfel had getrokken, kon volgens het Hof dan ook niet wettelijk beslissen dat de vrijheid van meningsuiting van de arts het opleggen van een tuchtsanctie niet in de weg stond.
Het Hof vernietigde de beslissing en verwees de zaak naar een anders samengestelde Franstalige raad van beroep van de Orde der artsen.
Precedent
Indien de betwiste mening niet louter uiting geeft aan waardeoordelen die niet overeenkomen met die van de Orde, maar aan onjuiste informatie die de gezondheid in gevaar kan brengen, kan wel een tuchtsanctie worden opgelegd.
Dat wordt geïllustreerd door een arrest van het Hof van Cassatie van 4 april 2025 waarin het Hof besliste dat de uitoefening van het recht op vrije meningsuiting van een arts wél aan bij de wet bepaalde beperkingen kan worden onderworpen wanneer de door hem verspreide berichten de gezondheid in gevaar brengen.
