Overlevingspakket voor gezondheidsadviezen
Ik weet niet hoe het met u zit, maar ik ervaar de laatste jaren een groeiende vorm van gezondheidsstress. Niet omdat ik ziek ben, integendeel, maar omdat ik elke dag opnieuw lees dat ik het binnenkort zal worden — tenzij ik vandaag iets doe. Of omgekeerd, juist iets laat.
Ilse Degreef, handchirurg UZ Leuven, hoogleraar orthopedie KU Leuven
Neem nu alcohol. De ene dag lees ik dat alcohol aanraken al dodelijk kan zijn. Er verschijnt steevast een mannetje in een krant of weekblad, volledig transparant, met pijlen naar zowat elk orgaan. Lever kapot, hart kapot, hersenen kapot, darmen ontstoken, pancreas opgeblazen. Verrassend genoeg ook de nieren.
Tot ik een paar dagen later een artikel lees van een nierspecialist die me met grote stelligheid uitlegt dat alcohol eigenlijk geen directe impact heeft op de nieren. Te weinig drinken daarentegen… dát is pas gevaarlijk.
Het leven is duidelijk een kwestie van timing. En het juiste artikel op het juiste moment lezen.
Ik begin me af te vragen: aan welk orgaan moet je eigenlijk het eerst denken bij je ontbijt?
Fruit dan. Elke dag meerdere stukken fruit, anders staan we letterlijk met één voet in het graf. Antioxidanten! Vezels! Vitamines!
Tot de diabetesexpert opdaagt. Die nuanceert meteen: fruit is lekker, ja, maar zit ook boordevol suikers. Eén stuk per dag is écht wel genoeg hoor. Maximaal.
Ik begin me af te vragen: aan welk orgaan moet je eigenlijk eerst denken bij het ontbijt?
Bewegen dan maar. Overal waar ik kom hangen stickers: “Flinke mensen nemen de trap.”
Een eenvoudige boodschap. Wie wil er nu niet flink zijn? Tot ik — alweer — een artikel lees, ditmaal van een cardioloog, die waarschuwt dat trappen gevaarlijk zijn. Vooral voor ouderen. Je kan vallen. Je kan je dood vallen.
Ik moet zeggen: ik ben zelf ook al verschillende keren van de trap gevallen. Letterlijk. Tot nu toe heb ik het overleefd, maar ik vrees dat dit statistisch weinig bewijst. Mijn groottante zaliger overleefde een val helaas niet — ze werd negentig. Mijn eigen vader raakte er vreselijk bij gewond. En mijn geliefde echtgenoot heeft er ook wat wervels aan verloren.
De trap is dus tegelijk symbool van gezondheid én van levensgevaar. Dat moet je maar weten te verzoenen.
We moeten sporten, leren we. Naar de fitness. Wieltjes draaien, gewichten heffen, vreemde toestellen knijpen, heffen, trekken en draaien. Voor die abonnementen moet je soms eerst een lening afsluiten.
Maar aangezien we voltijds werken, hebben we dan geen tijd meer voor onze tuin. Die laten we onderhouden door iemand anders. Terwijl dat tuinwerk, als ik me niet vergis, ook gewoon fysieke activiteit is. En bovendien mentaal weldadig.
Werken, poetsen, onderhouden: het zijn stuk voor stuk vormen van beweging en therapie. Maar vreemd genoeg betalen we anderen om dat voor ons te doen, zodat we onze resterende energie eveneens tegen betaling kunnen kwijtraken op volstrekt zinloze toestellen.
Sporten is gezond, dat staat vast. Maar persoonlijk scheur ik liever mijn achillespees tijdens tuinwerk of een natuurwandeling dan op een loopband voor een spiegelwand.
Maar ook daar moeten we mee uitkijken. Want de natuur mogen we niet vervuilen. Dus geen tweetaktmaaiers, geen tractortjes, geen grasmachines. Alles met de hand. Maar let alsjeblieft op voor je vingers.
En als we ons dan zo graag in de tuin uitleven, mogen we die in de zomer geen water geven. Want na de verdronken winter zal ongetwijfeld opnieuw waterschaarste volgen. Zo laveren we ook daar tussen droogte en overstroming, tussen bewegen en oppassen, tussen genieten en schuldgevoel.
Met wat er in de wereld allemaal gebeurt — geopolitiek, ecologisch, maatschappelijk — kan ik maar één ding vragen: doe af en toe die oogkleppen af. Gezondheid is geen todo‑lijst. Tips zijn welkom. Adviezen ook. Maar pleidooien die worden gebracht als universele waarheden op leven en dood, die elkaar bovendien voortdurend tegenspreken, mogen wat nederiger. Wat genuanceerder. En vooral: wat menselijker.
Geniet van het leven. Drink af en toe iets (of niet). Eet fruit (of een stuk). Neem de trap (of de lift). Werk, beweeg, rust. En leg misschien ook maar dat kleine aanbevolen overlevingspakket klaar — niet zozeer voor de rampen, maar voor de volgende gezondheidsgoeroe die ons morgen komt uitleggen dat alles wat we gisteren deden, vandaag levensgevaarlijk is.
