Actieplan eGezondheid: "Huisartsen willen meer dan beloftes"
Het nieuwe Interfederaal actieplan eGezondheid 2026-2029 belooft de administratieve last te verminderen, het delen van gegevens te verbeteren en geïntegreerde zorg te ondersteunen. Maar huisartsen in het veld blijven voorzichtig.
Voor dr. Alberto R. Parada, hoofd van de eenheid e-Health van de Franstalige wetenschappelijke huisarstenvereniging Société Scientifique de Médecine Générale (SSMG), willen huisartsen geen beloftes maar concreet bewijs: minder klikken, minder dubbele invoer, minder portalen en echte co-constructie met huisartsen.
Artsenkrant: Het Interfederaal actieplan eGezondheid 2026-2029 belooft de administratieve last te verminderen. Geloven de huisartsen in het veld dit nog steeds, of zijn ze bang voor een nieuwe laag codering en procedures?
Dr. Alberto R. Parada: Huisartsen geloven niet meer alleen in de beloftes. Ze wachten op objectieve, pragmatische bewijzen in de vorm van cijfers die aantonen dat bepaalde taken daadwerkelijk sneller zullen worden uitgevoerd of uit hun elektronische patiëntendossiers zullen verdwijnen. En dit zonder nog een extra coderings- of rechtvaardigingslaag toe te voegen.
BIHR: een geïntegreerd dossier of gewoon een nieuwe interface?
Het Belgian Integrated Health Record (BIHR) wordt voorgesteld als een geïntegreerd dossier, maar zonder de bestaande EPD's te vervangen. Is dit de juiste aanpak, of bestaat het risico dat er nog een element wordt toegevoegd aan een reeds complex landschap?
Het idee van een daadwerkelijk geïntegreerd dossier is goed. Als het BIHR echter de bestaande stromen en interfaces niet vervangt, zal het worden gezien als nog een hulpmiddel dat beheerd moet worden. De uitdaging is om niet een bijkomende tool toe te voegen, maar om twee tools uit het dagelijks gebruik te vervangen.
Wat zijn vandaag de belangrijkste irritaties van Belgische e-Health tools voor huisartsen?
De belangrijkste ergernissen zijn de traagheid en instabiliteit van de tools, hun slechte ergonomie, met te veel muiskliks en overbelaste schermen, en de wildgroei van dubbele invoer en portalen.
Daar komt nog het gebrek aan interoperabiliteit bij, dat wordt verergerd door vaak ontoereikende training en ondersteuning. Die opmerkingen staan al in een rapport van 27 februari 2018.
De huisarts centraal houden in het zorgpad
Het plan legt de nadruk op geïntegreerde zorg, met name voor kwetsbare patiënten, obesitas bij kinderen, perinatale zorg en ziekenhuis aan huis. Wat is absoluut noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de huisarts centraal blijft staan in het zorgpad?
Alles moet via het elektronisch medisch dossier van de huisarts lopen: het moet een duidelijk zicht bieden op het zorgplan, de uit te voeren taken en de feedback van andere zorgverleners. We moeten ook de tijd die nodig is voor deze coördinatie erkennen en vergoeden. Ten slotte moet er grondig overlegd worden over de hulpmiddelen voordat ze worden ingevoerd.
Gedeelde toegang tot gegevens wordt voorgesteld als een manier om de kwaliteit en veiligheid van de zorg te verbeteren. Waar trek je de grens tussen nuttig delen, informatie-overload en risico's voor het medisch beroepsgeheim?
Delen is nuttig als het de zorg veiliger maakt en dubbel werk voorkomt. Het wordt schadelijk als het de clinicus overstelpt met ongefilterde informatie of als het brede toegang mogelijk maakt zonder een duidelijke klinische noodzaak, wat ten koste gaat van het beroepsgeheim.
Patiënten en hun gegevens: autonomie of angst?
Burgers zouden meer van hun gezondheidsgegevens moeten kunnen raadplegen via een dashboard. Is dit een vooruitgang in autonomie, of is er ondersteuning nodig om misverstanden, angst of extra raadplegingen te voorkomen?
Het is een stap voorwaarts op het gebied van autonomie, op voorwaarde dat de informatie duidelijk is en in de juiste context wordt geplaatst. Zonder educatieve ondersteuning is er een risico op toenemende angst, misverstanden en "verklarende" consulten die geen echte toegevoegde waarde hebben voor de gezondheid van de patiënt.
Het secundaire gebruik van gezondheidsgegevens voor onderzoek, gezondheidsbeleid en bevolkingsbeheer wordt benadrukt. Welke garanties verwachten huisartsen op het vlak van anonimisering, transparantie en democratische controle?
Huisartsen verwachten een robuuste anonimisering, volledige transparantie over het gebruik van gegevens - wie gebruikt ze, welke gegevens worden voor welk doel gebruikt - en een echt onafhankelijke governance. Vertegenwoordigers van zorgverleners en patiënten moeten inspraak hebben, niet alleen de overheid en verzekeringsinstellingen.
Drie voorwaarden voor huisartsen
Als je drie voorwaarden zou mogen stellen aan de autoriteiten voordat je huisartsen vraagt om volledig mee te doen met dit plan, welke zouden dat dan zijn?
Er zijn drie voorwaarden voor volledige steun van huisartsen.
Ten eerste moet het gebruiksgemak bewezen zijn: minder dubbele invoer, minder klikken, minder portalen.
Ten tweede moet de overgang gefinancierd en ondersteund worden: trainingstijd, lokale ondersteuning en compensatie voor productiviteitsverlies.
Ten slotte moet er echt samengewerkt worden met het veld. Huisartsen moeten op een gestructureerde manier betrokken worden bij functionele en ergonomische keuzes en bij de evaluatie van hulpmiddelen voordat ze algemeen worden ingevoerd.
De uitdaging is om niet een bijkomende tool toe te voegen, maar om twee tools uit het dagelijks gebruik te vervangen.