Geen screening voor long-, prostaat- of huidkanker
Gennez wil dekkingsgraad bevolkingsonderzoeken verhogen
De vooropgestelde streefcijfers voor de totale dekkingsgraad van de bevolkingsonderzoeken naar kanker worden opgetrokken. Dat staat in een nota over de gezondheidsdoelstelling 'Bevolkingsonderzoeken naar kanker' van Vlaams minister van Welzijn, Caroline Gennez.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Minister Gennez diende bij het Vlaams Parlement een Nota van de Vlaamse Regering in over de gezondheidsdoelstelling 'Bevolkingsonderzoeken naar kanker’. De vooropgestelde streefcijfers voor de totale dekkingsgraad voor het bevolkingsonderzoek naar dikkedarm- en baarmoederhalskanker worden opgetrokken tot 70%. Het streefcijfer van 70% voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker wordt verhoogd tot 75% voor de totale dekkingsgraad.
De nieuwe gezondheidsdoelstelling luidt: ‘Van 2025 tot 2035 realiseren we maximale gezondheidswinst voor de bevolking in Vlaanderen door een passend, kwaliteitsvol en wetenschappelijk onderbouwd screeningsaanbod op maat van de doelgroep voor borst-, baarmoederhals- en dikkedarmkanker en volgen we nieuwe ontwikkelingen nauwgezet op’.
Ze bestaat uit 4 subdoelstellingen die zijn uitgewerkt in een actieplan dat een kader schetst om de gezondheidsdoelstelling te realiseren tegen 2035.
Conform artikel 18, § 1 van het decreet van 21 november 2003 betreffende het preventieve gezondheidbeleid worden deze nieuwe gezondheidsdoelstelling, en de bijhorende documenten voor aanvaarding voorgelegd aan de Vlaamse Regering.
Scope van de gezondheidsdoelstelling
De gezondheidsdoelstelling betreft 3 specifieke kankers (Baarmoederhals-, Borst-, Dikkedarmkanker). Dit is een weloverwogen en onderbouwde keuze, stelt de nota.
Bij het organiseren van een bevolkingsonderzoek moet aangetoond zijn dat de voordelen op populatieniveau de nadelen compenseren. De voordelen zijn bijvoorbeeld kankers die snel kunnen worden opgespoord. De nadelen zijn onder andere gebrekkige of ontbrekende follow-up (waardoor de voordelen van screening verloren gaan), het gebruik van potentieel schadelijke screeningstests of follow-up onderzoeken, en het risico van gemiste kankers.
Daarnaast omvat een kwalitatief bevolkingsonderzoek meer dan alleen het uitvoeren van een wetenschappelijk onderbouwde screeningstest. Het bevat ook een reeks organisatorische stappen zoals uitnodigen en selecteren van deelnemers, staalafname, analyse, communicatie van resultaten, diagnostiek en registratie.
Voordat de Vlaamse overheid overgaat tot het organiseren van een screeningsprogramma of bevolkingsonderzoek moeten alle stappen in de organisatie gegarandeerd kwaliteitsvol kunnen worden uitgevoerd.
Voor long-, prostaat- of huidkanker is er op dit moment onvoldoende wetenschappelijke evidentie dat screeningsprogramma’s naar deze aandoeningen gezondheidswinst opleveren op populatieniveau of dat het haalbaar is om deze kwaliteitsvol te implementeren in Vlaanderen.
De gezondheidsdoelstelling is daarom in eerste instantie geformuleerd ter optimalisatie van de bestaande bevolkingsonderzoeken naar kanker.
Subdoelstellingen
De nota definieert vier subdoelstellingen. Er bestaat een actieplan om deze op te volgen.
- Participatie: De Vlaamse bevolking ontvangt gepaste informatie over het belang van vroegtijdige screening. De doelgroepen van de Bevolkingsonderzoeken naar kanker worden gemotiveerd tot deelname, zodat de benutte middelen efficiënt worden ingezet.
- Wetenschappelijke onderbouwing: De aanpak van de organisatie van bevolkingsonderzoeken naar kanker is wetenschappelijk onderbouwd.
- Monitoring: De bevolkingsonderzoeken naar kanker zijn gebaseerd op een performant systeem voor continue monitoring en evaluatie. Dit systeem zorgt voor het waarborgen en verbeteren van de kwaliteit, effectiviteit en efficiëntie, met bijzondere aandacht voor transparantie, gegevensuitwisseling en verantwoording.
- Kwaliteit: de Bevolkingsonderzoeken naar kanker realiseren voor de personen in de doelgroep maximale voordelen en minimale nadelen, via passende informatie, screeningtests en -interval.
De commissie voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin, Armoedebestrijding en Gelijke Kansen heeft de nota op 19 mei goedgekeurd.