Vlaanderen niet bevoegd om private zorgpraktijken in kaart te brengen
De Vlaamse overheid kan private zorgpraktijken niet in kaart brengen, omdat dit tot de federale bevoegdheid behoort. Dat blijkt uit het antwoord van minister Gennez op een schriftelijke vraag van Vlaams Parlementslid Toon Vandeurzen over de opkomst van zogenoemde villageneeskunde.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Vlaams Parlementslid Toon Vandeurzen (cd&v) stelde een schriftelijke vraag aan minister Gennez over ‘Private zorgpraktijken – Toezicht’ (vraag nr. 1110).
Opkomst van zogenoemde villageneeskunde
De opkomst van zogenoemde villageneeskunde, waarbij private praktijken en klinieken zich steeds nadrukkelijker buiten het reguliere zorgsysteem positioneren en vaak werken met een beperkte conventiegraad en hogere ereloonsupplementen, roept volgens Vandeurzen vragen op over de toegankelijkheid, transparantie en het toezicht op deze zorgvormen.
In Vlaanderen staat Zorginspectie in voor het toezicht op de kwaliteit van de zorgverlening en op de naleving van de geldende regelgeving. Inspecties gebeuren op basis van vaststellingen ter plaatse, waarna de bevindingen worden overgemaakt aan de bevoegde Vlaamse administraties voor eventuele verdere opvolging.
Tijdens de commissie Welzijn van 16 juni 2026 stelde de minister: ‘De uitoefening van de gezondheidsberoepen is exclusief federaal, maar als we klachten binnenkrijgen bij de inspectie, bij het Departement Zorg, dan treden we op of verwijzen we door.’
Geen klachten en geen inspectie over private zorgpraktijken
Vandeurzen stelde volgende vragen:
- 1. Hoeveel inspecties werden de afgelopen vijf jaar uitgevoerd bij private extramurale zorgpraktijken en -klinieken?
- 2. Hoeveel inbreuken werden tijdens deze inspecties vastgesteld?
- 3. Kan de minister meedelen waar de verslagen van deze inspecties kunnen worden geconsulteerd?
- 4. Hoeveel van deze dossiers hebben na inspectie geleid tot een vorm van opvolging door het Departement Zorg?
- 5. Hoeveel klachten of meldingen over private extramurale zorgpraktijken en -klinieken werden de afgelopen vijf jaar geregistreerd?
Het antwoord van de minister op deze vijf vragen was kort en duidelijk: in de afgelopen vijf jaar werden geen klachten of meldingen ontvangen over private extramurale zorgpraktijken of -klinieken. Er zijn bijgevolg ook geen inspecties uitgevoerd bij private extramurale zorgpraktijken of -klinieken.
Geen zicht op aantal private zorgpraktijken. Geen Vlaamse bevoegdheid
Tot slot vroeg Vandeurzen of de Vlaamse overheid beschikt over een registratie, inventaris of andere databron waarmee een inschatting kan worden gemaakt van het aantal van deze praktijken. En wanneer de minister niet beschikt over een dergelijke registratie of inventarisatie, overweegt zij andere manieren om zicht te krijgen op de omvang van deze praktijken?
De minister antwoordde dat de Vlaamse overheid niet beschikt over een registratie, inventaris of andere databron waarmee een inschatting kan worden gemaakt van het aantal van deze praktijken. Een eerdere poging vanuit Vlaanderen om via een meldingsplicht zicht te krijgen op het bestaan van deze centra is mislukt. Het Grondwettelijk Hof oordeelde toen dat de bevoegdheden van Vlaanderen werden overschreden.