Burn-out bij studenten geneeskunde: een update
Het mentale welzijn van studenten (geneeskunde) verdient de nodige aandacht, zeker na de Covid-19 pandemie. Wat leert een systematische review van studies over burn-out bij studenten?
Dokter Wim Van Hooste, preventieadviseur-arbeidsarts
“School” (Supertramp, 1974)
In 2023 schreef ik al een artikel over burn-out bij de studenten geneeskunde met de titel ‘Boekenwijsheid, burn-out en de geneeskundestudenten’. Het is hoog tijd voor een update aan de hand van drie publicaties uit 2024, 2025 en 2026.
Recent verscheen er een Belgische prospectieve cohortstudie bij 790 studenten (1.275 responses in totaal) geneeskunde (Bachelor en Master) en residenten aan de vijf Vlaamse universiteiten (Boone et al., Persp Med Educ, 2026; ). De respons was relatief laag (14%), en slechts 142 studenten en residenten deden drie keer mee.
Er zijn maar weinig studies gepubliceerd die burn-out klachten in de verschillende fases in de opleiding (geneeskunde) evalueerden.Het derde jaar van de bacheloropleiding werd gekenmerkt door uitputting en cynisme. Bij de masterstudenten steeg het cynisme en verminderde de efficacy. Bij de residenten steeg de uitputting en daalde het engagement nog verder dan tijdens de opleiding (Boone et al., 2026).
Er werd meer burn-out vastgesteld bij overmatig gebruik van allerlei digitale technologieën zoals de smartphone.
Carrard et al. (PLoS ONE, 2024) deden een longitudinale cohortstudie bij 1.595 Zwitserse geneeskundestudenten (3.066 vragenlijsten ingevuld). Er werden significant meer angst- en depressiesymptomen, zelfs suicidal ideation, gerapporteerd.
Er werd een review van 35 artikels over de bevorderende factoren voor burn-out bij studenten gepubliceerd (Chong et al., Behav Sci, 2025). Schoolomgeving was een belangrijke determinant (psychologische connectie met omgeving). Er werd meer burn-out vastgesteld bij overmatig gebruik van allerlei digitale technologieën zoals de smartphone.
Social support en steun van de familie verminderden consistent het risico op burn-out. Dat was al aangetoond bij Belgische studenten geneeskunde in 2021 (Kilic et al., Public Health, 2021).
Psychosociale factoren, zoals het hebben van competenties en het bezitten van copingstrategieën, zijn van beschermende aard. “Grit”, een positieve, niet-cognitieve eigenschap die gebaseerd is op het doorzettingsvermogen van een persoon in combinatie met de passie voor een lange termijn doel, is geassocieerd met de afwezigheid van burn-out (Jumat et al., BMC Med Educ, 2020). Goede academische prestaties verlagen het risico.
Eind vorig jaar werd een systematische review van 25 studies over burn-out bij studenten, uitgevoerd tussen 2020 en 2025, ingediend (Krisnawan et al., preprint, 2026). Burn-out is een kwestie van academische, psychologische, sociale en individuele factoren. De prevalentie van burn-out varieerde van 38% tot 60% bij universitaire studenten.
De academische factoren waren hoge studiebelasting, eisen van het curriculum en vele uren studeren. De psychologische factoren waren stress, angst en depressie. Maar er zijn protectieve factoren te noteren zoals veerkracht, self-efficacy (geloof in eigen kunnen), sociale steun en academisch engagement. Bovenop dit alles is het problematisch gebruik van de sociale media met veelal digitale afleiding. Dit resulteert in mentale moeheid, verminderde concentratie en slaapstoornissen.
Het mentale welzijn van studenten (geneeskunde) verdient de nodige aandacht, zeker na de Covid-19 pandemie. Er is ook een daling van het engagement, wat beschouwd wordt als het tegenovergestelde van burn-out.
We kunnen concluderen dat er ondersteuning voor mentale gezondheid nodig is, de werkbelasting moet worden bekeken, sociale steun onontbeerlijk is en er interventies moeten komen om weerstand te kunnen bieden aan digitale verleidingen.
“School’s out” (Alice Cooper, 1972)