Vandenbroucke: 'Basiscapaciteit bij 112 moet omhoog'
Indien nodig opvorderingen bij volgende hittegolven
Tijdens het afgelopen weekend moesten personen die de noodcentrale 112 opbelden tot 10 minuten wachten vooraleer ze een operator aan de lijn kregen. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) noemde die wachttijd in de Kamer "veel te lang" en zei dat er in de toekomst mogelijk personeel moet worden opgevorderd bij grote hitte.
Ziekenhuizen en andere medische diensten hadden het de afgelopen week erg druk door de grote hitte. Afgelopen weekend kwam daar nog stevig onweer bij.
Volgens minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke naderde de ziekenhuiscapaciteit zaterdag "de limieten", maar was het systeem "globaal genomen in staat om de crisis het hoofd te bieden".
Bij de noodcentrales 112 was dat minder het geval. "De druk op de 112 was enorm", zei hij woensdag in de Kamercommissie Volksgezondheid. Tijdens een normaal weekend eerder deze maand moesten mensen maximaal 38 seconden wachten vooraleer ze een operator aan de lijn kregen, vorig weekend was dat 600 seconden, schetste hij. "Dat is tien minuten, dat is veel te lang. Dat gaat niet", aldus Vandenbroucke.
Basiscapaciteit 112 moet omhoog
Volgens de minister was de capaciteit van de 112 afgelopen weekend niet voldoende. "De feitelijke bezetting van de noodcentrale was niet hoger dan normaal, en zelfs wat lager. Ondanks een oproep bij vrijwilligers om de noodcentrale te komen versterken. Die oproep heeft echter geen effect gehad."
Vandenbroucke meent dat de regering lessen moet trekken. Volgens de minister moet de basiscapaciteit bij de 112 omhoog, wat een bevoegdheid is van de minister van Binnenlandse Zaken. Maar in omstandigheden zoals afgelopen weekend moet er mogelijk nog wat meer gebeuren, zei hij. Dat betekent bijvoorbeeld personeel opvorderen, aldus Vandenbroucke, "al moet dan wel de federale fase (van het crisisbeheer, red.) worden afgekondigd."
Sterftecijfers weldra gekend
Op vraag van Vandenbroucke komt de Risk Management Group (RMG) donderdag bijeen om de afgelopen hitteperiode te evalueren. Hij heeft ook aan de collega-ministers van gezondheid van de deelstaten gevraagd om "spoedig te vergaderen om te bekijken hoe we ons zo goed mogelijk kunnen voorbereiden op de volgende hittegolf".
Concrete gegevens over de gevolgen van de hittegolf eind juni ontbreken nog, maar naar verwachting zal de minister binnenkort beschikken over gedeeltelijke cijfers over de sterfte. Deze zullen tijdens de bijeenkomst van de RMG besproken worden en vervolgens bekendgemaakt.
'Gebrek aan coördinatie'
Verschillende oppositieleden wezen op een gebrek aan coördinatie en de afwezigheid van de federale regering.
De minister verdedigde zich: de FOD voor de Volksgezondheid, inspecteurs, het Nationaal Crisiscentrum en de RMG werden gemobiliseerd en hielden de situatie in de gaten , en de coördinatie met de deelstaten was effectief. Ook de ziektefondsen ondernamen actie: Vandenbroucke verwees naar het initiatief van vrijwilligers van Solidaris om eenzame personen op te bellen.
Het is duidelijk dat het herhalen van dergelijke gebeurtenissen aanpassing vereist. "De hitte van de afgelopen dagen was ernstig. Het gaf een dubbel signaal af: een milieucrisis, maar ook een maatschappelijk probleem dat een collectieve reactie vereist", benadrukte Vandenbroucke.
Organisaties vragen actie
In een open brief aan minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke en minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin klagen Zorgnet-Icuro, Wachtposten Vlaanderen, Domus Medica, ViaCaro, BVAS, ASGB/Kartel, GBO/Kartel, FAGW en FAMGB de 'catastrofale' situatie van het voorbije weekend aan.
"Patiënten raakten simpelweg niet binnen bij 1733 en er traden zelfs wachttijden van 10 minuten en meer op bij het noodnummer 112", schrijven de initiatiefnemers. De gevolgen op het terrein waren 'desastreus', zeggen ze:
"Levensbedreigende en andere ernstige zorgsituaties werden niet tijdig ondervangen. Reeds overbelaste spoeddiensten kregen extra eerstelijnspathologie te verwerken. Zorg- en onthaalpersoneel op alle niveaus kreeg een vloedgolf van klachten te verwerken, inclusief agressie. Ongeruste patiënten probeerden via alle mogelijke kanalen hun huisarts privé te bereiken", aldus de open brief.
Dat er een samenloop was van een hittegolf, festivals en dreigend noodweer kan geen excuus zijn: de 1733-data van zomer 2025 tonen aan dat vrijwel elk zomerweekend gekenmerkt wordt door een zeer hoge 1733- belasting. Snelle noodmaatregelen voor 1733 en 112 zijn dan ook cruciaal, vinden ze.
"Achter elke gemiste oproep schuilt een patiënt die recht heeft om tijdig gehoord en geholpen te worden. Wij vragen u beiden om samen met uw voltallige regering snel en daadkrachtig op te treden",