Federale Adviesraad voor Ouderen

Pleidooi voor uitbreiding van de euthanasiewet

De Federale Adviesraad voor Ouderen (FAVO) stelt morgen in de kamercommissie Volksgezondheid haar advies voor over de kwaliteit van het levenseinde. FAVO houdt onder meer een pleidooi voor de uitbreiding van euthanasie bij dementie.

Filip Ceulemans - 6 juli 2026

Twee hoofdboodschappen wil de Federale Adviesraad voor Ouderen (FAVO) morgen brengen tijdens een hoorzitting in de kamercommissie Volksgezondheid: maak snel werk van een uitbreiding van de euthanasiewet zodat mensen met dementie of andere vormen van verworven wilsonbekwaamheid euthanasie kunnen krijgen, en beperk het debat over het levenseinde niet tot de uitbreiding van de euthanasiewetgeving, maar kader het in het globale beleid rond kwaliteit va, het levenseinde, van de kwaliteit van de laatste honderd dagen.

De FAVO, die unaniem stemde voor de uitbreiding van de euthanasiewet, betreurt het dat het dossier onderdeel is geworden van een koppeling aan andere ethische dossiers. De vrees bestaat dat het probleem op die manier op de lange baan wordt geschoven. "Nochtans is de nieuwe wet dringend nodig", zegt covoorzitter Mieke Vogels. "Dagelijks worden we geconfronteerd met mensen die overtuigd zijn 'dat het voor hen geregeld is'. Ze zijn overtuigd dat het ondertekenen van de euthanasieverklaring ook geldt voor het geval ze ooit dement worden. Veel mensen ontdekken pas als ze de diagnose dementie krijgen dat hun euthanasieverklaring niet geldt op het het moment dat ze niet meer wilsbekwaam zijn."

Vijf hefbomen

Om de kwaliteit van 'de laatste honderd dagen' te garanderen, stelt de FAVO vijf concrete hefbomen voor:

• Dood, rouw en zorg rond het levenseinde opnieuw integreren in het dagelijkse leven. Sterven en afscheid nemen wordt in de ogen van de FAVO te vaak uitbesteed aan instellingen. Nieuwe rituelen zijn vooral gericht op het 'abnormale' (sterven van baby's, jongeren, kankerpatiënten). Ouderen moeten het sterven van hun naasten daarentegen vaak alleen verwerken, wat leidt tot eenzaamheid en depressie.
• De overheid zou zijn palliatief beleid moeten stoelen op de definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Palliatieve zorg is geen terminale zorg, maar start bij de diagnose van een ongeneeslijke ziekte en focust op levenskwaliteit en comfort. Palliatieve zorg op maat van de patiënt kan enkel als de federale overheid samenwerkt met de gemeenschappen en de regio's.
•  De wet op de patiëntenrechten vertrekt van het zelfbeschikkingsrecht van de patiënt. De hefboom om dit recht te garanderen, is de voorafgaande zorgplanning (VZP). De FAVO vraagt daarom VZP structureel te verankeren in de preventieve gezondheidszorg. "Stuur iedereen die 60 wordt een uitnodiging om zich - gratis - te wenden tot één van de zorgverleners die in de brief worden vermeld, om samen de VZP te bespreken.
• Er zijn grenzen aan genezen. Worden die grenzen niet getoetst aan de zorg voor levenskwaliteit en waardigheid, dan zullen ze worden bepaald door economische en organisatorische haalbaarheid en primeert het geld. Zwakkeren en ouderen zullen hier de eerste slachtoffers van zijn. 
• Tot slot vraagt de FAVO de toenemende vraag om euthanasie wegens voltooid leven ernstig te nemen. "Alleen als we die vraag ernstig nemen, kunnen we op zoek gaan naar maatregelen die het leven weer de moeite waard maken. Maar we moeten ook erkennen dat er soms zo weinig overblijft van wat het leven was, dat wat rest niet meer waard is om geleefd te worden."