Vlaams parlement debatteert over hittegolf
Gennez pleit voor 'ladder van verkoeling'
Doet Vlaanderen voldoende om de gevolgen van de hittegolven die het land teisteren te counteren? Dat was gisteren de centrale vraag tijdens het debat in de commissie Welzijn van het Vlaams parlement.
Vorige week al raakte bekend dat er in de laatste twee weken van juni meer dan 1.200 Belgen meer stierven dan normaal. Op de vraag van Jeremie Vaneeckhout (Groen) of er meer sterfte was in steden dan op het platteland en of vooral thuiswonenden werden getroffen, kon Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) geen antwoord geven. Ze heeft enkel een globaal oversterftecijfer van 660 overlijdens in Vlaanderen, wat ongeveer 30% meer is dan het verwachte aantal overlijdens. De oversterfte werd waargenomen in alle leeftijdsgroepen, vooral bij mensen ouder dan 65 jaar, maar ook bij de leeftijdsgroep van 15 tot 64 jaar.
In het plenaire debat dat eerder over de problematiek werd gevoerd, klonk het bij de oppositie cynisch dat Vlaanderen niet veel verder kwam dan de aanbevelingen om 'genoeg te drinken' en 'te zorgen voor je buur'. Die adviezen zijn op zich waardevol, maar volstaan duidelijk niet voor Lisa Vandecasteele (PVDA). Zij pleit voor een meer collectieve aanpak via bijvoorbeeld de eerstelijnszones en de lokale besturen. Enigszins in dezelfde lijn ligt het pleidooi van Katrien Schryvers (CD&V) voor een betere koppeling van de acties van thuiszorgdiensten en lokale besturen.
Klimaatbestendige gebouwen
Dat veel huizen en appartementen in Vlaanderen slecht gekoeld kunnen worden, is geen geheim. Hetzelfde geldt voor heel wat woonzorgcentra. Oude gebouwen, moeilijk te openen ramen, amper airco en zware werkomstandigheden voor het personeel. De problemen waarmee woonzorgcentra kampen, zijn bekend. "Kan het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA) woonzorgcentra niet beter ondersteunen om gebouwen klimaatbestendig te maken?", klonk het unisono bij meerderheid en oppositie.
De minister antwoordde dat nieuwe gebouwen sinds 2017 aan strengere regels moeten voldoen rond zomercomfort, zonwering, ventilatie, opengaande ramen en regelbare binnentemperatuur. Voor woonzorgcentra geldt ook de verplichting om een intern warmteactieplan te hebben en om bij hitte een voldoende grote gekoelde ruimte beschikbaar te stellen als verblijfsruimten te warm worden.
Klimaatmaatregelen
Eveneens tijdens het plenaire debat kregen de parlementsleden van Groen voor de voeten geworpen dat zij tegen de plaatsing van airco's zijn, iets wat meteen ontkracht werd door voorzitter Aimen Horch. Volgens Freija Van den Driessche (Vlaams Belang) wordt het gebruik van airco's niettemin te vaak ontmoedigd vanuit klimaat- en energiebeleid, "terwijl ze voor kwetsbare bewoners medisch noodzakelijk zijn". Volgens Gennez bestaat er geen taboe op airco's, maar werkt Vlaanderen met een 'ladder van verkoeling': vergroening, schaduw, zonwering en passieve koeling, waar nodig actieve koeling, warmtepompen en klassieke airco. De minister wil op korte termijn bijkomende koelingsinvesteringen in oudere gebouwen onderzoeken. Daarbij denkt ze onder meer aan het gebruik van mobiele airco's.
Het pleidooi van Van den Driessche voor meer airco's lokte een scherpe reactie uit van Tina Van Havere (Vooruit) omdat Vlaams Belang volgens haar wel meer airco's vraagt, maar tegelijk klimaatmaatregelen tegen de oorzaken van hittegolven afwijst. De meeste partijen zijn het er overigens roerend over eens dat er een combinatie van maatregelen nodig is. Dat start bij klimaatbeleid, maar heeft ook oog voor een betere infrastructuur, lokale zorgnetwerken, airco waar nodig en extra aandacht voor zorgpersoneel en kwetsbare, thuiswonende personen.