De hittegolf van 2026 heeft 24.750 verloren levensjaren gekost
Interfederaal hitteplan moet klaar zijn tegen volgende zomer
Tijdens de hittegolf van eind juni waren er 2.112 overlijdens meer dan verwacht. Omdat de oversterfte ook mannen op beroepsactieve leeftijd trof, kostte de hittegolf in totaal 24.750 verloren levensjaren. Dat blijkt uit analyses van Sciensano. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke wil dat de Risk Management Group (RMG) tegen mei een interfederaal hitteplan klaar heeft.
De hittegolf dit jaar was de dodelijkste ooit in België. Tussen 18 juni tot en met 12 juli werden er 2.112 overlijdens meer dan verwacht geregistreerd – een oversterfte van 31,1%. Sciensano heeft nu een meer gedetailleerde analyse van de sterfte uitgevoerd.
De hittegolf had een brede impact, met oversterfte in alle volwassen leeftijdsgroepen. Bij eerdere hittegolven was de hittegerelateerde sterfte geconcentreerd bij oudere vrouwen.
Doordat ook jongere mensen (met een hogere levensverwachting) overleden, gingen in totaal 24.750 levensjaren verloren, oftewel gemiddeld 11,8 verloren jaren per extra sterfgeval. Personen jonger dan 65 jaar zijn goed voor slechts 17% van de extra sterfgevallen, maar voor 42% van de verloren levensjaren.
Grote verschillen
Wallonië kende zowel de hoogste relatieve oversterfte als het hoogste absolute aantal extra overlijdens, met name in de arrondissementen Luik (+80,8%), La Louvière (60,5%) en Virton (+56,9%). Aan de kust en in het westen van het land werd minder oversterfte waargenomen.
Dat geografische sterftepatroon is slechts gedeeltelijk te verklaren door de geografische spreiding van de meteorologische en milieugerelateerde risicofactoren, zoals minimale temperatuur 's nachts, relatieve vochtigheid en ozonconcentraties. Er zijn nog andere mogelijke factoren, zoals sociaaleconomische status, woonomstandigheden en toegang tot gezondheidszorg, die tot nu toe niet onderzocht zijn, volgens Sciensano.
Lees het volledige rapport van Sciensano
Nieuw hitteplan
Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) kondigde aan dat werk gemaakt wordt van een nieuw hitteplan. De Risk Management Group (RMG) zal tegen eind september de principes van zo’n plan voorleggen aan de IMC Volksgezondheid.
"Dit is een nieuwe klimaatrealiteit, en we moeten haar gevaren onder ogen zien."
minister Frank Vandenbroucke
RMG-voorzitter Bertrand Draguez zegt dat het plan vijf prioriteiten zal bevatten.
In de eerste plaats moet een bestuursstructuur komen met duidelijk omschreven rollen en bevoegdheden.
Een tweede prioriteit is de snelle identificatie van kwetsbare groepen. Minister Vandenbroucke verwees hierbij naar de covid-vaccinatie, waar op basis van gegevens van huisartsen en ziekenfondsen kwetsbare groepen prioriteit kregen.
De RMG pleit ook voor een geïntegreerd en realtime monitoringsysteem om de gezondheidsimpact van extreme hitte te volgen. Bij het overschrijden van drempelwaarden kunnen maatregelen zoals het uitstellen van planbare zorg en opschaling van activiteit nodig zijn. Vanaf de start van een alarmfase zou het Hospital & Transport Surge Capacity (HTSC) comité de belasting in ziekenhuizen moeten opvolgen.
Op het vlak van communicatie wil de RMG dat er gerichte boodschappen voor bepaalde doelgroepen (zoals oudere, zwangere vrouwen, chronisch zieken en sporters) ontwikkeld worden. Er moeten ook specifieke communicatiepakketten voor gezondheidsprofessionals en -instellingen komen.
Tot slot raadt de RMG aan om voor professioneel georganiseerde evenementen een hitte-risicoanalyse te verplichten. Er moet ook een homogeen kader komen om te beslissen of een evenement tijdens een hitteperiode al dan niet mag doorgaan.
“Het is passé om te spreken over een ‘uitzonderlijke’ hittegolf, besloot minister Vandenbroucke. “Dit is een nieuwe klimaatrealiteit, en we moeten haar gevaren onder ogen zien. Dat dwingt ons om het onverwachte te verwachten.”