GBA: ook persoonsgegevens van ongeboren kind zijn beschermd
De bescherming van persoonlijke gegegens die de AVG biedt, geldt ook voor gegevens van ongeboren kinderen. Dat stelt de Geschillenkamer van de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA).
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Artsenkrant berichtte al eerder over een beslissing van de Geschillenkamer van de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) waarin een ziekenhuisgroep berispt werd wegens een onrechtmatige inzage in het EPD van een zwangere vrouw.
In de beslissing spreekt de Geschillenkamer zich ook uit over de bescherming van de persoonsgegevens van een nog ongeboren kind dat later levend en levensvatbaar wordt geboren.
Klacht van het ongeboren kind
In deze zaak was ook een klacht wegens onrechtmatige inzage ingediend namens het ongeboren kind. De ziekenhuisgroep verbaasde zich over deze klacht.
Zij stelde dat de AVG enkel van toepassing is op personen met rechtspersoonlijkheid en dat het kind, dat op het moment van de feiten geen rechtspersoonlijkheid bezat, bijgevolg niet als klager in dit dossier kon worden aangemerkt.
AVG bevat geen bepaling over ongeboren kind
Om de ontvankelijkheid van de klacht wat het ongeboren kind betreft te kunnen beoordelen, diende de Geschillencommissie na te gaan of de AVG van toepassing is op de gegevens van een nog niet geboren kind, los van de bescherming die aan deze gegevens wordt toegekend als gezondheidsgegevens van de moeder van het kind.
In dit geval hebben de geraadpleegde gegevens immers niet alleen betrekking op de moeder, maar ook op het kind, dat op dat ogenblik nog niet geboren was.
De AVG biedt bescherming aan persoonsgegevens van geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke personen. Zij preciseert dat zij niet van toepassing is op gegevens van overleden personen, maar vermeldt niets over de toepassing op gegevens van nog niet geboren personen.
Hof van Cassatie terughoudend
De Geschillencommissie stelt vast dat in Belgisch recht rechtspersoonlijkheid wordt verkregen bij de geboorte, op voorwaarde dat het kind levend en levensvatbaar wordt geboren. De Belgische wetgever heeft evenwel herhaaldelijk uitzonderingen bekrachtigd volgens welke het kind, wanneer zijn belang dit vereist, al vanaf de verwekking als geboren wordt beschouwd, mits het levensvatbaar wordt geboren. Dit is met name het geval in het erfrecht.
Sommige auteurs erkennen dit als een algemeen rechtsbeginsel, terwijl anderen, zoals het Hof van Cassatie, hier terughoudender in zijn, met name vanwege de gevolgen die dit zou kunnen hebben voor de aansprakelijkheid van gezondheidszorgbeoefenaars en ouders voor handelingen tijdens de zwangerschap die gevolgen hebben voor het ongeboren kind.
Geschillenkamer: klacht ongeboren kind ontvankelijk
De Geschillenkamer beoogde in haar beslissing niet een eventueel algemeen rechtsbeginsel te erkennen of op algemene wijze een fictieve rechtspersoonlijkheid toe te kennen aan het ongeboren kind, maar wel te bepalen of in het concrete geval de Belgische rechtsorde al dan niet neigt naar een bescherming van het ongeboren kind.
Door in bepaalde contexten een gerichte bescherming van het ongeboren kind te erkennen wanneer dit in zijn belang is, en onder de voorwaarde dat het levend en levensvatbaar wordt geboren, is de Geschillenkamer van oordeel dat de Belgische wetgever in de betrokken context het ongeboren kind wil beschermen
De Geschillenkamer leidt hieruit af dat, wat betreft ongeoorloofde toegang tot de gegevens van een ongeboren kind dat levend en levensvatbaar wordt geboren, de bescherming die door de AVG wordt geboden, in de context van het Belgische recht ook de gegevens van ongeboren kinderen omvat, los van de bescherming die de moeder al geniet voor de gegevens die haar betreffen.
Indien immers zou worden aangenomen dat de persoonsgegevens van een ongeboren kind dat levend en levensvatbaar wordt geboren, niet onder de bescherming van de AVG vallen, zou dit leiden tot een lacune in de bescherming van deze gegevens zodra het kind is geboren.
Zo zouden bijvoorbeeld gezondheidsgegevens met betrekking tot het ongeboren kind die door de moeder 'kennelijk openbaar' zijn gemaakt, kunnen worden verwerkt op basis van de in artikel 9.2.e voorziene rechtmatigheidsgrond, zonder dat het kind, eenmaal geboren, zich daartegen zou kunnen verzetten.
Tegen de beslissing van de Geschillencommissie werd beroep aangetekend bij het Marktenhof.