Paint it black! Tattoos en het risico op lymfomen

In september 2026 verscheen er een Factcheck in Knack over het verband tussen tatoeages en kanker. Deze bevatte niet alle relevante informatie.

Tattoo You (Rolling Stones, 1981)

Al sinds de oudheid worden ter decoratie tatoeages aangebracht, waarbij pigmenten en kleurstoffen in de dermis worden aangebracht met een toestel dat 3.000 maal per minuut de huidbarrière doorboort.

De laatste 30 jaar zien we een stijging van het aantal getatoeëerde personen. In de westerse landen is minstens 10% van de bevolking getatoeëerd. De prevalentie ligt nog hoger als we de (semi)permanente make-up meerekenen. Ook ligt het percentage hoger in de USA, waar 31% van de personen minstens één tattoo heeft. Bij personen tussen 18 en 50 jaar is dit 25% (Temiz & Özlu, J Turk Acad Dermatol, 2021). Er is een snelle stijging bij adolescenten en jongvolwassenen.

Het wijdverspreid raken van tattoos heeft de vraag naar toxicologische en volksgezondheidkundige neveneffecten doen ontstaan (Tudella et al., Clin Translat Oncol, 2026). De inkten bevatten carcinogene, waarschijnlijk carcinogene en mogelijk kankerverwekkende stoffen volgens het International Agency for Research of Cancer (IARC, een WHO Agentschap). Het European Chemicals Agency (EU-ECHA, een EU-agentschap) beperkte de substanties die aanwezig mogen zijn in tatoeage-inkten (REACH-verordeningen van 2022 en 2023).

Er is meer en meer histopathologisch bewijs dat de pigmenten kunnen migreren naar regionale en distale lymfeknopen. Na zes weken heeft 32% van de inkt zich al verplaatst. Chronische ontsteking en immuunreacties kunnen jaren aanhouden.

De potentiële oncogene mechanismen van exogene producten (organische kleurstoffen en metaalzouten) kunnen genotoxisch en cytotoxisch van aard zijn, of er worden reactieve zuurstofverbindingen geproduceerd onder lichtblootstelling (Tudella et al., 2026).

Een Canadese studie concludeerde dat er geen statistisch significante associaties bestonden tussen tattoos en Non-Hodgkin Lymfoom (90% van de lymfomen), de meest voorkomende hematologische aandoening (Warner et al., Cancer Epidemiol Biomark Prev, 2020).

Een studie uit de USA vond geen sterke evidentie dat tatoeëren een risico vormt op lymfomen (McCarty, Cancer Research, 2023).

Een Zweedse studie toonde aan dat het risico op een lymfoom stijgt twee jaar nadat de tatoeage gezet werd. Het risico op een lymfoom was ‘mogelijk’ met 21% verhoogd (relatief risico 1,21; CI 0,99-1,48) (Nielsen et al., eClinicalMedicine, 2024). Dit onderzoek werd fel bekritiseerd omwille van het woord ‘mogelijk’ en een te kleine populatie. De tattoogemeenschap heeft ook zijn zorgen daaromtrent geuit (Kluger, Ann Dermatol Venerol, 2024).

De resultaten van de ‘Danish Twin Tattoo Cohort’ werden in 2025 gepubliceerd en toonden een verhoogd risico op lymfoom bij de getatoeëerde helft en bij tattoos groter dan een handpalm (Clemmensen et al., BMC Public Health, 2025).

De eerste systematische review met meta-analyse van studies uit Canada, USA en Zweden (n=15.574) van McConnell en collega’s in 2025 vond niet genoeg bewijs voor een link.

Het kankeronderzoek naar tatoeages is tot nu eerder beperkt en inconsistent. Kwaliteitsvolle studies zijn beperkt in aantal, in studiedesign, in correctie voor confounders (‘risky lifestyle’ van getatoeëerden: roken, alcohol), in gegevens van de specifieke tatoeageblootstelling (oppervlakte, gebruikte inkten), door zelfrapportage en door misclassificatie van de blootstelling.

De laatste jaren wordt er echter een stijging in publicaties geconstateerd (McConnell, eClinicalMedicine, 2025). Zeker in vivo studies (zoals Capucetti et al., Immunol Inflamm, 2025) en studies uit diversere landen zijn nog onontbeerlijk.