Hiv-diagnoses dalen licht, maar de epidemie blijft een uitdaging (Sciensano)
In 2025 kregen 603 mensen in België een hiv-diagnose, een daling van 7% tegenover 2024. De daling is vooral toe te schrijven aan een afname van het aantal diagnoses bij Belgische mannen die seks hebben met mannen. Om de hiv-epidemie in België onder controle te krijgen, zijn bijkomende inspanningen nodig op het vlak van preventie en vroegtijdige opsporing, zegt Sciensano.
In het kort
In 2025 waren er 603 hiv-diagnoses in België, een daling van 7% tegenover 2024.
De daling komt vooral door minder diagnoses bij Belgische MSM, die toch de grootste groep blijven.
Heteroseksuele overdracht blijft aanzienlijk, met vaker laattijdige diagnoses bij mensen uit Sub-Saharaans Afrika.
België behaalde UNAIDS-doelen, maar extra inzet op preventie en vroege opsporing is nodig richting eliminatie tegen 2030.
Beschikbare combinatiepreventie wordt onvoldoende benut; gedifferentieerde aanpak en betere toegang tot condooms, testen en PrEP zijn aanbevolen.
In 2025 werden 249 nieuwe diagnoses vastgesteld bij mannen die seks hebben met mannen (MSM), waaronder 114 bij Belgische MSM. De daling van het aantal diagnoses bij Belgische MSM verklaart de algemene afname van het aantal hiv-diagnoses in 2025.
Dit kan er volgens Sciensano op wijzen dat preventiestrategieën, waaronder PrEP (medicatie die een hiv-infectie voorkomt), deze doelgroep steeds beter bereiken. Toch blijven Belgische MSM de grootste groep binnen de nieuwe hiv-diagnoses.
Dat één op de vijf Belgische MSM in een zeer vroeg stadium wordt gediagnosticeerd, wijst op een relatief snelle toegang tot hiv-testing, maar toont ook aan dat er nog steeds nieuwe infecties gebeuren en dat de hiv-overdracht blijft plaatsvinden.
In 2025 werden ook 312 nieuwe hiv-infecties vastgesteld bij mensen die het virus via heteroseksueel contact hadden opgelopen, waaronder 91 vrouwen afkomstig uit Sub-Saharaans Afrika. Laattijdige diagnoses kwamen vaker voor bij mensen uit Sub-Saharaans Afrika. Er waren ook 97 nieuwe hiv-diagnoses bij heteroseksuele mannen en vrouwen met de Belgische nationaliteit.
Aanbevelingen
UNAIDS heeft doelstellingen vastgelegd voor diagnose, behandeling en virale suppressie, die België inmiddels heeft behaald. Dit is belangrijk en goed nieuws, vindt Sciensano, maar betekent niet dat de hiv-epidemie nu onder controle is.
"De volgende uitdaging is om de doelstelling van de Wereldgezondheidsorganisatie te bereiken: hiv/aids tegen 2030 elimineren als volksgezondheidsprobleem in Europa", zegt het gezondheidsinstituut. "Dat betekent onder meer dat het aantal nieuwe hiv-infecties verder moet dalen, met als uiteindelijk doel nieuwe infecties in België te voorkomen. Daarvoor zijn bijkomende inspanningen nodig."
België beschikt over een breed aanbod aan preventiestrategieën, zoals condoomgebruik, regelmatig testen, PrEP, PEP en hiv-behandeling als preventie. Om deze combinatiepreventie doeltreffend te maken, moet iedereen die risico loopt zich daarvan bewust zijn, toegang hebben tot passende preventiemaatregelen en deze ook daadwerkelijk gebruiken. Het nog steeds hoge aantal nieuwe hiv-diagnoses toont aan dat dit potentieel vandaag onvoldoende wordt benut, zegt Sciensano.
Een gedifferentieerde aanpak, afgestemd op specifieke behoeften, is essentieel om de toegang tot preventie, testen, zorg en behandeling te verbeteren en drempels weg te nemen.
Sensoa: "Er blijft werk aan de winkel"
Sensoa is tevreden met de lichte daling van de hiv-cijfers: de aanhoudende inzet op preventie, testen en behandelen loont, maar er blijft werk aan de winkel. Preventie wordt steeds meer maatwerk.
Mannen die seks hebben met mannen kennen de risico’s steeds beter, nemen PrEP en laten zich regelmatig testen. Toch valt een deel uit de boot: voor jonge mannen, die een groot deel van de nieuwe diagnoses uitmaken, is de stap naar PrEP nog groot. Ook de weg vinden in de gezondheidszorg en PrEP aanvragen is alles behalve evident voor nieuwkomers, zegt Sensoa. De organisatie ontwikkelde daarom samen met Latijns-Amerikaanse MSM een brochure die uitlegt en toeleidt naar waar zij terecht kunnen voor condooms, hiv-testen en PrEP.
Binnen Afrikaanse gemeenschappen werkt Sensoa samen met lokale partners om te informeren en hiv-testen aan te bieden waar mensen zich bevinden. De laattijdige diagnoses baren de organisatie zorgen: drempels in de zorg, stigma en angst voor sociale uitsluiting zorgen ervoor dat mensen langer wachten met testen.
Ook wordt de groep met een nieuwe diagnose diverser, met nog altijd relatief veel Belgische hetero’s, die hun risico vaak onderschatten, net als sommige zorgverleners. Sensoa roept artsen op om het gesprek over seksuele gezondheid aan te gaan en te focussen op seksueel gedrag en bescherming, in plaats van enkel groepen die een grotere kans hebben op hiv te testen.
Sensoa roept ook op tot makkelijkere beschikbaarheid van condooms en PrEP-medicatie. "Beide zijn noodzakelijk om onze preventie-inspanningen nog te versterken", besluit de organisatie.