Parlementaire vraag over uitbreiding van taken van apothekers

"Apothekers zijn geen artsen"

Volksvertegenwoordiger Kathleen Depoorter (N-VA) stelde een schriftelijke parlementaire vraag aan minister Frank Vandenbroucke over de uitbreiding van het takenpakket van apothekers, en over de bezorgdheden van huisartsen daaromtrent.

Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven

In de vraag wordt verwezen naar een voorstel van de Federale Raad voor de Apothekers om het takenpakket van apothekers aanzienlijk uit te breiden. Dit voorstel kwam er op vraag van de minister om na te denken over een herverdeling van de taken tussen zorgberoepen.

Concreet gaat het voorstel over meer mogelijkheden tot het toedienen van vaccinaties, het screenen op ziektes zoals diabetes, streptokokkeninfectie, huidkanker, obesitas, het nemen van de bloeddruk en het doorverwijzen van personen met een mogelijke depressie. Ook wordt het actief opsporen van gezondheidsrisico's vermeld. Op deze manier zouden apothekers een grotere preventieve rol kunnen spelen in de eerstelijnszorg.

Huisartsenverenigingen, zoals Domus Medica, uiten wel hun bezorgdheid hierrond. Zij vrezen voor een uitholling van hun beroep, versnippering van zorg, problemen omtrent privacy en een verwaarlozing van de band tussen huisarts en patiënt.

Vier vragen

Mevrouw Depoorter legde vier vragen voor aan de minister. In welke mate zullen huisartsenverenigingen betrokken worden bij het bespreken van dit voorstel?  Hoe wilt u de huisartsen overtuigen om mee te werken aan de hervorming van de rol van de apotheker?  Hoe garandeert u dat de vertrouwensband tussen patiënt en huisarts behouden blijft, indien op dit voorstel wordt ingegaan? Wat zult u doen om te garanderen dat de privacy van patiënten beschermd wordt als gevoelige medische informatie via meerdere zorgverstrekkers gedeeld wordt?

Naar een passende bevoegdheidsverdeling tussen beroepen

Net zoals in het buitenland, aldus minister Vandenbroucke, staat de passende bevoegdheidsafbakening van de verschillende zorgberoepen ook in ons land op de agenda. De toe te passen criteria zijn kwaliteit en veiligheid van zorg, toegankelijkheid en efficiëntie.

Gezien alle uitdagingen (toenemende vraag en beperkt aanbod), moeten de beschikbare competenties optimaal ingezet worden. Dit geldt ook voor de apothekers in de publieke officina's. Overigens bevestigde de uitgebreide bevoegdheid inzake vaccinaties tijdens de COVID-19 periode het nut van deze denkoefeningen.

Betrokkenheid van de beroepen

Volgens de minister worden de sectoren uiteraard intens betrokken bij deze denkoefeningen. Op 6 januari 2025 heeft hij een adviesaanvraag gestuurd zowel aan de Hoge Raad van artsen-specialisten en van huisartsen als aan de Federale Raad voor Apothekers.

Er werd advies gevraagd over de versterking van de preventieve rol van de apotheker en over de eventuele uitbreiding van bevoegdheid voor vaccinaties; ook was er een open vraag naar andere voorstellen in een kader van samenwerking met de arts.

Er werd ook gevraagd om de vereiste bijkomende vorming te verduidelijken. De interactie tussen huisartsen en apothekers van publieke officina's pleit uiteraard voor de betrokkenheid van de huisartsverenigingen in deze problematiek.

Apothekers zijn geen artsen

De grondige opleiding van apothekers, hun ervaring inzake medicatie en gezondheidsproducten en de vlotte toegankelijkheid pleiten voor het inzetten van al hun competenties aldus de minister. Apothekers zijn evenwel geen artsen, zegt Vandenbroucke.

Artsen volgen een andere vorming en beschikken over een medische expertise voor diagnose, differentiaaldiagnose, medische besliskunde met risico-inschatting, het opstellen van een behandelplan en het uitvoeren van complexe interventies.

Daarnaast is het ook belangrijk dat er een duidelijke evidencebased meerwaarde is voor de voorgestelde handelingen. Te veel screenen/testen maakt gezonde mensen immers ziek. Er zal dus nood zijn aan een duidelijk kader waar artsen en apothekers samen vorm aan moeten geven.

Fragmentatie van zorg vermijden

Fragmentatie van een zorgtraject moet volgens de minister vermeden worden. Samenwerking en efficiënte communicatie tussen de zorgberoepen moet dan ook centraal staan. Initiatieven zoals het medisch-farmaceutisch overleg zijn een meerwaarde voor artsen en apothekers.

Het vertrouwen tussen beroepsgroepen en het vertrouwen van de patiënt zijn continue aandachtspunten. De patiënt moet erop kunnen rekenen dat het zorgproces een gecoördineerd continuüm is.

Gegevensbescherming

 Wat betreft de gegevensbescherming, zijn de patiënten reeds vertrouwd met informatie rond samenwerking van zorgaanbieders waarbij gegevensuitwisseling ook om kwaliteitsredenen belangrijk is, antwoordde de minister.