Raad vraagt terminologische helderheid
Advies Vlaamse Raad WVG over regels erkenning partnerorganisaties
De Vlaamse Raad WVG bracht op 13 februari een advies uit over het voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering over de regels voor de erkenning van een partnerorganisatie via een beheersovereenkomst.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Het gaat om organisaties vermeld in artikel 2, 10°, van het decreet van 26 april 2019 betreffende de organisatie van de eerstelijnszorg, de regionale zorgplatformen en de ondersteuning van de eerstelijnszorgaanbieders, en de regels voor de erkenning en subsidiëring van een partnerorganisatie als belangenbehartiger van personen met een chronische aandoening en als expertise- en implementatiecentrum voor gebruikersparticipatie in de zorg.
Met dit besluit wil de Vlaamse overheid een duidelijker en meer uniform kader creëren voor de samenwerking met partnerorganisaties in de eerste lijn.
Beheersovereenkomsten niet structureel inzetten
Deel 1 van het besluit bevat het ‘generieke’ kader voor de erkenning en subsidiëring van partnerorganisaties via oproepen en beheersovereenkomsten. Dit deel legt de procedurele en financiële spelregels vast die richtinggevend zijn voor de samenwerking met partnerorganisaties.
De raad stelt in zijn advies vast dat de Vlaamse overheid voor de samenwerking met partnerorganisaties gebruik wil maken van oproepen en beheersovereenkomsten. Dit instrument kan geschikt zijn voor bijkomende specifieke of tijdelijk afgebakende opdrachten, maar mag niet ingezet worden voor opdrachten met een structureel karakter, waarbij continuïteit, rechtszekerheid en expertiseopbouw essentieel zijn.
Naast deze principiële bezorgdheid wijst de raad op enkele concrete bepalingen die de werkbaarheid negatief kunnen beïnvloeden.
Begrippen als “zorg”’ en “patiënt” verduidelijken
Deel 2 van het besluit gaat over de erkenning van één partnerorganisatie met een specifieke opdracht rond belangenbehartiging van personen met een chronische aandoening en het versterken van participatieprocessen.
De raad formuleert hierover een aantal verduidelijkingsvragen in zijn advies.
De raad onderschrijft het belang van participatie van personen met een zorg- en ondersteuningsnood (en hun context) op alle niveaus van zorg en ondersteuning. In een welwillende lezing kan de raad vaststellen dat zowel de toelichtende nota als de bepalingen van het besluit een bredere beleidsintentie weerspiegelen dan louter zorg, en ook aspecten van ondersteuning, levenskwaliteit en participatie in een ruimere welzijnscontext omvatten.
Vanuit dat perspectief kan ‘de persoon met een zorg- en ondersteuningsnood’ als een logisch en overkoepelend uitgangspunt worden beschouwd.
Tegelijk stelt de raad vast dat deze bredere invalshoek niet steeds expliciet en consequent wordt benoemd. Zo verwijst de titel van hoofdstuk 3 uitsluitend naar “zorg”, terwijl in de artikels zelf termen als “persoon”, “levenskwaliteit” en participatie binnen structuren die zorg en ondersteuning omvatten door elkaar worden gebruikt.
Ook begrippen als “patiënt”, “persoon met een chronische aandoening” en “gebruiker” worden in de tekst door elkaar gebruikt, zonder dat steeds duidelijk is of het gaat om bewuste inhoudelijke keuzes dan wel om variërend taalgebruik.
Volgens de raad is deze terminologische onzuiverheid niet louter semantisch, maar inhoudelijk relevant. Een begrip als “patiënt” sluit sterk aan bij een medisch interventiemodel en dekt niet vanzelf een bredere welzijns- en inclusiebenadering. Evenmin situeert elke persoon met een zorg- en ondersteuningsnood zich als “gebruiker” binnen een formeel zorgsysteem, terwijl participatie ook betrekking kan hebben op mensen en contexten die (nog) niet als dusdanig worden gevat.
De raad vraagt daarom dat de Vlaamse overheid de gehanteerde terminologie expliciteert en consequenter toepast. Terminologische helderheid is in deze een randvoorwaarde voor een correcte invulling, beoordeling en evaluatie van de opdracht.
