Vandenbroucke: België voortrekker in European Health Data Space
Registers al overgedragen van healthdata.be naar HDA
België zit in de kopgroep van de Europese Unie inzake de implementatie van de EHDS. De registers werden al overgedragen van healthdata.be naar het Health Data Agency. Dat zei minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke in de Kamer.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Tijdens de vergadering van de Commissie voor Gezondheid en Gelijke Kansen op 23 juni stelde volksvertegenwoordiger Jan Bertels (Vooruit) aan minister Vandenbroucke een mondelinge vraag over het Health Data Agency.
Het Health Data Agency speelt volgens Bertels een cruciale rol in de modernisering van ons gezondheidslandschap, zeker met het oog op de Europese verordening over de European Health Data Space (EHDS).
Het agentschap boekt momenteel zichtbare vooruitgang op verschillende wettelijke fronten. Desalniettemin blijven er bezorgdheden bestaan over de snelheid van uitvoering en de operationele aansturing.
Bertels vroeg om een stand van zaken te geven over het Health Data Actieplan, dat tegen begin volgend jaar wordt verwacht, en over de overdracht van het registerbeleid van healthdata.be naar het Health Data Agency.
Het Health Data Actieplan
De minister antwoordde dat het Health Data Actieplan in december 2025 werd voorgelegd aan het beheerscomité van de Health Data Authority (HDA). Dat actieplan bevat heel wat acties rond de implementatie van het secundair gebruik van gezondheidsdata in ons land, als gevolg van de goedkeuring van EHDS. Tegen maart 2029 moet België klaar zijn om volledig uitvoering te geven aan de Europese verordening.
De implementatie richt zich op vier grote pijlers. In de eerste plaats moet een governancestructuur worden uitgewerkt. Dat houdt in dat moet worden beslist wie in België welke rollen zal opnemen, waaronder de rol van een Health Data Access Body. Dat is de officiële organisatie die de toegang tot gezondheidsgegevens zal faciliteren.
De tweede pijler is de juridische. Hierbij moet Belgische en regionale wetgeving worden opgesteld, met name over de opt-out zoals voorzien in de EHDS en over vergoedingen.
Een derde pijler betreft de technische infrastructuur die zal worden opgezet. Vooral de ontwikkeling van een beveiligde verwerkingsomgeving, met respect voor de privacy, is daarbij een belangrijk project. Ook daarvoor werkt de Europese Unie volop aan richtlijnen, die in 2027 gekend zullen zijn.
De vierde en laatste pijler betreft de bestaffing en het budget. België speelt een voortrekkersrol, zei Vandenbroucke: we zitten in de kopgroep in de Europese Unie inzake de implementatie van de EHDS.
Verder wijdt het Health Data Actieplan ook een belangrijk luik aan de administratieve lastenverlaging voor zorgverleners. Het only once-principe is het uitgangspunt. Dat moet ervoor zorgen dat gegevens slechts één keer geregistreerd moeten worden. De werkgroep is opgestart en binnen enkele maanden verwachten we daarvan de eerste resultaten.
Overdracht van healthdata.be naar de HDA
Wat betreft de tweede vraag antwoordde de minister dat de overdracht van healthdata.be van Sciensano naar het HDA sinds 1 april van dit jaar een feit is. De registers werden overgedragen van healthdata.be naar het HDA. Ook bijna alle medewerkers van healthdata.be maakten de overstap naar het HDA om de continuïteit te kunnen bewaren.
Alle organisaties die gebruik maken van de diensten van healthdata.be werden gecontacteerd met het oog op de opmaak en het afsluiten van een aangepast contract.
Momenteel heeft de grondige evaluatie van de bestaande technische infrastructuur een aanvang genomen. Aangezien de huidige infrastructuur nog enkele jaren in gebruik zal blijven, wordt maximaal ingezet op optimalisatie waar nodig.