Duitsland: SPD wil bescherming tegen klimaatcrisis in grondwet
De Duitse regeringspartij SPD wil dat de federale regering maatregelen neemt tegen hittegolven, lage waterstanden en andere gevolgen van klimaatverandering. Het belang van adaptatie en natuurbescherming moet in de grondwet worden ingeschreven, vindt de SPD.
De grondwetswijziging is volgens de SPD nodig om de federale overheid bij te laten springen in wat vandaag bevoegdheden van de deelstaten en gemeenten zijn.
Deze omvatten bijvoorbeeld hitte- en gezondheidsbescherming in sociale voorzieningen, ontharding, meer groen in steden, klimaatbestendige water- en afvalwaterverwerking en verbeterde financiering voor bescherming tegen overstromingen, staat geschreven in een document door de SPD geleide ministeries dat het Deutsches Ärzteblatt kon inzien.
De SPD wil ook een actieprogramma ter bevordering van klimaatadaptatie en hittebescherming, met name voor rusthuizen, kinderdagverblijven en ziekenhuizen. Als werken in extreme hitte niet mogelijk is, moeten werknemers via een systeem van technische werkloosheid gecompenseerd worden.
Coalitiepartner CDU is sceptisch over een grondwetswijziging. “We beschikken al over instrumenten en middelen die we op een onbureaucratische en praktische manier zouden moeten inzetten”, luidt het.
Voor een grondwetswijziging is een tweederde meerderheid in zowel de Bondsdag als in de Bondsraad nodig; zelfs met steun van de Groenen beschikken SPD en CDU samen over onvoldoende zetels.
Oppositiepartij Die Linke pleit voor een betere hittebescherming in ziekenhuizen en rusthuizen, alsook voor een "hittegerelateerde werktijdverkorting" met gereduceerde werkuren en volledige looncompensatie.
12.500 hittedoden
Volgens schattingen van het Robert Koch Instituut hebben de opeenvolgende hittegolven in 2026 in Duitsland al zo'n 12.500 doden geëist. Dat is wellicht een onderschatting, zegt Uwe Janssens, medisch directeur van de Duitse Interdisciplinaire Vereniging voor Intensieve en Spoedeisende Geneeskunde (DIVI).
"Geen enkel ziekenhuis kan de kosten voor de installatie van airconditioning dragen"
Op overlijdenscertificaten van zeer oude mensen wordt vaak gewoon ‘orgaanfalen’ als doodsoorzaak genoteerd, zonder dat de impact van hitte wordt geregistreerd. De Duitse Stichting Patiëntenbescherming (DSP) roept daarom op om op overlijdenscertificaten te vermelden "of een hittegerelateerd overlijden in een ziekenhuis, verpleeghuis of thuis heeft plaatsgevonden". Zo zullen de gevolgen van een overheid die niet voorbereid is op klimaatverandering genadeloos aan het licht komen, zegt de DSP.
Intensivecarearts Uwe Janssens vindt dat politici een verantwoordelijkheid hebben om meer te doen ter bescherming van kwetsbare groepen. “Als burger ben ik zeer verontrust door de passiviteit van de federale en deelstaatregeringen”, zei hij.
Bijna geen enkele afdeling spoedeisende hulp is voorzien van airconditioning en de kosten voor de installatie van vaste airco in één kamer bedragen tussen de € 15.000 en € 20.000. “Als je dat doorrekent naar het hele gebouw, kan geen enkel ziekenhuis dat betalen”, zei Janssens. “Het is een regelrechte ramp.”