"We zien elke dag zowat duizend festivalgangers met een zorgvraag"
Een kijkje bij de medische hulpdiensten op Rock Werchter
Werchter, vrijdag 3 juli. Op de eerste verdieping van een historische hoeve houden vrijwilligers van Rode Kruis-Vlaanderen in de gaten wat er gebeurt op het festivalterrein Rock Werchter. We bevinden ons in het CP-MED, de medische commandopost van Rock Werchter.
Hier komt elke oproep voor medische tussenkomst tijdens het festival terecht, legt dr. Kurt Anseeuw uit. “Als festivalmedewerkers aangeven dat iemand op het terrein onwel geworden is, kunnen we meteen een team uitsturen. Je kan als festivalganger ook gewoon bellen naar nummer 112 of de app gebruiken. Wij zien dan op een digitale kaart exact waar je je bevindt.”
Zorgaanbod aanpassen
In het dagelijkse leven is Kurt Anseeuw medisch diensthoofd van de Spoedgevallendienst ZAS Cadix, ZAS Middelheim en ZAS Palfijn. Elk jaar coördineert hij de medische vrijwillige hulpdiensten van Rode Kruis-Vlaanderen op het grootste rockfestival van België. “Je moet je voorstellen: Werchter is een dorp van een goede 3.000 inwoners. Tijdens het festival komen daar 88.000 festivalgangers bij, van wie een groot deel in de buurt blijft kamperen. Je moet het zorgaanbod daarvoor aanpassen.”
De hulpdiensten ter plaatse staan in voor alle interventies in de volledige ‘perimeter’ rond het festivalterrein. “Als iemand die binnen die perimeter woont een oproep doet naar het nummer 112, sturen wij ons interventieteam uit. Een ziekenwagen van buiten de perimeter zou te lang onderweg zijn”, legt Anseeuw uit.
Hulpverleners van Rode Kruis-Vlaanderen dienen in de hulppost eerste zorgen toe.
Festivalgangers die medische zorgen nodig hebben, kunnen terecht in twee hulpposten (codenaam Alfa en Bravo) op het terrein. Een derde hulppost is bedoeld voor de festivalmedewerkers. Op de camping The Hive bevindt zich een vierde hulppost. Er zijn ook PIT-teams en een MUG-team aanwezig, zegt Mario Huyskens, Provinciaal Coördinator Hulpverlening Vlaams-Brabant bij Rode Kruis-Vlaanderen.
De hulpposten zijn op dezelfde manier ingedeeld, zodat medewerkers meteen weten waar alles zich bevindt als ze van post wisselen. Aan de ingang gebeurt de registratie en triage volgens de aard van de verwondingen of aandoeningen. Er is een EHBO-post voor lichte wondzorg, en afgescheiden verzorgingsboxen voor ernstigere gevallen – gecodeerd volgens de internationale kleurcode groen, geel en rood. In een aparte ruimte kunnen mensen een aantal uur uitrusten.
Van 1.000 klachten naar 20 opnames
Per dag dienen zich ongeveer duizend festivalgangers aan met een of andere zorgvraag, vertelt Kurt Anseeuw. “Meestal gaat het over mineure aandoeningen, zoals verstuikingen, hoofdpijn, buikpijn, insectenbeten, … Van die duizend moeten er een 200-tal gezien worden door een verpleegkundige of arts. We kunnen hier ook complexere ingrepen doen, net als in een ziekenhuis – met het verschil dat de zuurstof uit een fles komt en niet uit de muur.”
Voor alles wat ter plaatse niet kan, bijvoorbeeld beeldvorming, worden slachtoffers overgebracht naar ziekenhuizen in de regio. “Dat gaat per festivaldag om ongeveer 20 personen”, zegt Anseeuw. “We gaan dus van duizend klachten naar 20 effectieve opnames op spoed. Zo zorgen we ervoor dat de ziekenhuizen in de buurt normaal kunnen blijven functioneren.”
Festivalgangers kunnen in de hulpposten ook terecht voor medicatie. “Bepaalde voorschriftvrije medicatie, zoals een pijnstiller, kunnen we zelf afleveren. Voor voorschriftplichtige medicatie werken we samen met de apotheek in Werchter-dorp. Die apotheek is om praktische redenen tijdens festivalweekends niet geopend. Festivalgangers die via onze hulpposten een voorschrift krijgen, krijgen echter een afspraak met een tijdstip waarop ze de medicatie kunnen afhalen”, legt Anseeuw uit.
Psychologische hulp
Op Werchter zijn ook medewerker van de dienst DSI (Dringende Sociale Interventie) van het Rode Kruis aanwezig. Ze helpen bij identificatie en verslaggeving, maar hun belangrijkste rol ligt in de psychosociale ondersteuning voor festivalgangers en voor de eigen vrijwilligers. “Enkele jaren geleden kwam een 16-jarige jongen uit de omgeving voor het eerst naar het festival”, vertelt Kurt Anseeuw. “Hij kreeg op het terrein een hartstilstand. Dankzij de snelle herkenning door festivalmedewerkers, die meteen alarm sloegen, kon er onmiddellijk worden ingegrepen.”
“Onze eerstehulpploegen startten ter plaatse de reanimatie, waarna het ALS-team (Advanced Life Support) het overnam. De jongen werd naar een ziekenhuis overgebracht en is gelukkig volledig hersteld. Je kan je voorstellen dat zo’n gebeurtenis enorm ingrijpend is, niet alleen voor zijn vrienden die het zagen gebeuren maar ook voor de hulpverleners. In zulke situaties spelen de DSI-collega’s een cruciale rol.”
Voor Werchter zet Rode Kruis-Vlaanderen 450 vrijwilligers in, die samen 1.200 shiften van 10 uur presteren. Er zijn hulpverleners met een EHBO-opleiding bij, maar ook verpleegkundigen, artsen in opleiding en artsen. “Volgens de wet mogen bepaalde medische handelingen alleen uitgeoefend worden door bepaalde gezondheidsberoepen; we streven daarom naar één tot twee artsen per hulppost op een groot evenement als Werchter”, zegt Kurt Anseeuw.
Hijzelf was als zestienjarige voor de eerste keer vrijwilliger op het festival, en heeft sindsdien geen enkele editie gemist. “Ik ben de tel kwijt, maar dit moet de vijf- of zesendertigste keer zijn dat ik hier ben. Ik neem elk jaar vakantie om hier te kunnen zijn.”
Anseeuw heeft Werchter zien evolueren tot een vierdaags massa-evenement met 88.000 bezoekers per festivaldag. “De hulpverlening is mee geëvolueerd. In de beginjaren zetten we als Rode Kruis zelf onze tenten op, meestal de dag vóór de start. Die waren veel kleiner en boden geen enkele vorm van comfort. Vandaag beschikken we over grote, uitstekend uitgeruste tenten met airconditioning en verwarming. Dat is een wereld van verschil.”
Voor Rode Kruis-Vlaanderen is het festival een ideale kans om vrijwilligers te trainen in (rampen)hulpverlening op locatie. “We gaan hier eigenlijk net zo te werk als in een rampsituatie, met triage, vooruitgeschoven hulpposten… Hier kan je die technieken in gecontroleerde en veilige omstandigheden inoefenen”, zegt Mario Huyskens.
Rode Kruis-Vlaanderen is jaarlijks aanwezig op meerdere duizenden evenementen. “Zorgverleners zijn daar altijd welkom. Je kan ook kiezen waar je je wil engageren. Misschien zegt een rockfestival je niets, maar wil je wel helpen bij een wielerwedstrijd of bij de Dodentocht? Wij zorgen ervoor dat je de nodige opleidingen krijgt en dat je verzekerd bent”, geeft Kurt Anseeuw nog mee.
Hitteplan heeft gewerkt
Het laatste weekend van juni was dr. Anseeuw ook aanwezig tijdens Werchter Boutique en Werchter Parklife – twee festivals die gebukt gingen onder een hittegolf met temperaturen van 37 à 38 graden in de schaduw. “De hitte bracht extra uitdagingen met zich mee, maar niets wat we niet hadden voorzien. Er was op voorhand een hitteplan uitgewerkt in overleg met de organisatie, en dat hebben we maximaal uitgerold”, zegt Anseeuw.
“Zo werden er extra drinkpunten voorzien, zonnecrème uitgedeeld en vernevelingsinstallaties ingezet. The Barn, een grote tent met airco waar dat weekend geen optredens waren, werd opengesteld zodat festivalgangers er verkoeling konden opzoeken”, zegt Anseeuw. Het was drukker dan gewoonlijk in de hulpposten, maar uiteindelijk moesten slechts vijf mensen naar een ziekenhuis worden afgevoerd.