Nobelprijs geneeskunde
Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel vallen in de prijzen
De Nobelprijs voor Geneeskunde of Fysiologie gaat dit jaar naar de Duitse onderzoekers Peter Hegemann en Georg Nagel en naar de Amerikaanse onderzoeker Karl Deisseroth. Ze worden gezamenlijk bekroond voor hun ontdekkingen op het gebied van de optogenetica. Dat heeft het Karolinska-instituut in Stockholm maandag bekendgemaakt.
De drie wetenschappers krijgen de prestigieuze prijs "voor hun ontdekkingen op het vlak van door licht geactiveerde ionenkanalen en optogenetica, een methode die toelaat om aan te tonen hoe zenuwcellen herinneringen, emoties en gedragingen in de hersenen vormgeven", zegt het Nobelprijscomité.
Niuew tijdperk
"Peter Hegemann en Georg Nagel hebben een opmerkelijk eiwit, channelrhodopsine, ontdekt in een eencellige alg", zo verduidelijkt het comité. Karl Deisseroth heeft dat eiwit vervolgens omgevormd tot een soort van 'schakelaar', die het mogelijk maakt om cellen - doorgaans neuronen - met behulp van licht aan of uit te zetten. "De laureaten hebben de basis gelegd voor een nieuw tijdperk in de neurowetenschappen."
"Optogenetica biedt mogelijkheden om de hersenen in kaart te brengen, op een manier waar we vroeger alleen maar van konden dromen", zegt Per Svenningsson, voorzitter van het Nobelcomité voor Geneeskunde of Fysiologie.
Angst en verslaving
Zo kunnen wetenschappers beter begrijpen hoe bepaalde celtypen bijdragen aan gedragingen als angst, verslaving, leren of beweging. Er wordt rekening mee gehouden dat dit ooit kan leiden tot een behandeling voor neurologische aandoeningen zoals depressies, angststoornissen en de ziekte van Parkinson.
In de klinische geneeskunde gebruiken onderzoekers de optogenetica bijvoorbeeld om te proberen het gezichtsvermogen te herstellen van mensen met een visuele beperking.
Het bedrag van twaalf miljoen Zweedse kronen - ofwel iets meer dan een miljoen euro - dat aan de Nobelprijs is verbonden, zullen de drie onderzoekers nu moeten delen.
De komende dagen worden de laureaten van nog een hele reeks andere Nobelprijzen bekendgemaakt. Dinsdag en woensdag komen Natuurkunde en Scheikunde aan de beurt, daarna volgen Literatuur en Vrede. De reeks bekendmakingen wordt volgende week maandag afgesloten met de Nobelprijs voor Economie. De prijsuitreiking vindt traditioneel plaats op 10 december, de dag waarop Alfred Nobel in 1896 is overleden.