SpectaCell haalt zes miljoen euro op om betere geneesmiddelen sneller bij patiënten te brengen
SpectaCell, de eerste spin-off uit een samenwerking tussen imec, VIB en UGent, gaat officieel van start met zes miljoen euro startkapitaal. Het Gentse bedrijf ontwikkelt een platform voor celanalyse waarmee biofarmaceutische bedrijven veelbelovende kandidaat-geneesmiddelen beter kunnen beoordelen en sneller kunnen beslissen welke ze verder ontwikkelen.
Waar bestaande analysemethoden dagen in beslag kunnen nemen, is het platform van SpectaCell erop gericht binnen enkele uren inzicht te geven in wat een kandidaat-geneesmiddel met individuele cellen doet. Hierdoor zullen betere behandelingen voor onder meer kanker en aandoeningen van het afweersysteem sneller bij patiënten terechtkomen.
“De nieuwste geneesmiddelen kunnen levens redden, maar bereiken vandaag nog te weinig patiënten”, zegt Tony Montoye, CEO en medeoprichter van SpectaCell. “Door beter te begrijpen wat een kandidaat-geneesmiddel met individuele cellen doet, kunnen onderzoekers die kandidaat gerichter verbeteren en vroeger beslissen waar ze verder op inzetten. Samen met partners uit de farmasector bouwen we een gebruiksvriendelijk platform dat die keuzes ondersteunt, van onderzoek tot kwaliteitscontrole tijdens de productie. Zo besparen we tijd en kosten om betere behandelingen sneller op de markt te krijgen.”
Vlaamse expertise als basis voor internationale groei
SpectaCell brengt de chiptechnologie van imec samen met biologische expertise van VIB en wetenschappelijke en klinische kennis van UGent en UZ Gent. Zo krijgt jarenlang onderzoek een ondernemend vervolg, gericht op toepassingen voor de wereldwijde farmasector.
“Wanneer we topexpertise in fundamenteel onderzoek verbinden met geavanceerde technologieplatformen en ondernemerschap, ontstaan innovaties die wereldwijd impact kunnen hebben”, zegt Jérôme Van Biervliet, managing director van VIB. “Dat deze eerste gezamenlijke spin-off van VIB, imec en UGent zich richt op een van de meest veelbelovende domeinen in de geneeskunde, maakt dit voor ons een bijzonder betekenisvolle mijlpaal.”
“Deze spin-off toont de kracht van samenwerking tussen verschillende Vlaamse innovatiepolen”, vult Patrick Vandenameele, CEO van imec, aan. “Door imecs technologische kennis te combineren met de biologische expertise van VIB en de klinische ervaring van UZ Gent creëren we een unieke omgeving waarin nieuwe toepassingen sneller hun weg kunnen vinden naar de patiënt. SpectaCell is een sterk voorbeeld van hoe grensverleggend onderzoek kan uitgroeien tot tastbare maatschappelijke impact.”
Rechtstreeks zien wat een behandeling met cellen doet
SpectaCell richt zich op nieuwe immunotherapieën, waaronder celtherapieën en T-cel-engagers die afweercellen helpen kankercellen te herkennen en aan te vallen. Bij deze behandelingen is het cruciaal te meten of ze het gewenste effect hebben, zoals het doden van kankercellen. Huidige tests meten enkel indirecte signalen of een gemiddeld beeld van wat er in een staal gebeurt. De technologie van SpectaCell combineert chipgebaseerde beeldvorming en data-analyse om grote aantallen individuele cellen en hun onderlinge interacties in detail te volgen. Zo worden individuele verschillen zichtbaar die een gemiddelde niet laat zien. Het platform wordt ontwikkeld om deze metingen eenvoudig en snel uit te voeren, met resultaten binnen enkele uren in plaats van dagen.
'Meer mensen moeten toegang krijgen tot immunotherapie'
SpectaCell kan duizenden cellen tegelijk volgen en toch iedere cel afzonderlijk bestuderen. Machine learning en AI zoeken in die grote hoeveelheid beelden naar gedragspatronen. Zo kan zichtbaar worden dat een therapie bij een bepaalde groep immuuncellen goed werkt, terwijl andere celpopulaties veel minder reageren. "De meerwaarde voor farmabedrijven is dat ze niet een paar cellen, maar een hele populatie van cellen kunnen bestuderen tegelijkertijd", zegt CEO Tony Montoye. Hij is uitgesproken optimistisch over het potentieel. "Immunotherapieën zijn voor mij, zelfs als bioloog, een stukje magie. Ik vind dat veel meer mensen toegang moeten krijgen tot die therapieën." Daarvoor moeten volgens hem nog verschillende puzzelstukken worden opgelost, zoals betere kennis van de behandelingen en een efficiëntere productie. "Bij beide puzzelstukjes kunnen wij een rol spelen."
Dat zo'n systeem vandaag mogelijk wordt, is volgens Montoye te danken aan technologische vooruitgang van de jongste jaren. Chips zijn inmiddels verfijnd genoeg om op het niveau van individuele cellen te meten, terwijl de beschikbare rekenkracht groot genoeg is geworden om de enorme hoeveelheid gegevens snel te verwerken. "Dat kon een paar jaar geleden niet", zegt Montoye.
Ook tegenover bestaande systemen ziet SpectaCell een belangrijk voordeel. De technologie werkt zogenoemd label free. Cellen hoeven dus niet eerst te worden behandeld met fluorescerende kleurstoffen. Dat moet de analyse eenvoudiger en goedkoper maken. "Je brengt de cellen samen, steekt ze op ons systeem en je kunt beginnen meten."
Hoeveel het toestel uiteindelijk zal kosten, ligt nog niet vast. Vergelijkbare instrumenten kosten vandaag volgens Montoye tussen 200.000 euro en 1 miljoen euro. "Waar we wel vrij zeker van zijn, is dat we dat voor een pak minder kunnen bouwen."
Eén platform, een brede wereldwijde markt
Dezelfde technologie moet inzetbaar zijn bij de selectie van kandidaat-geneesmiddelen, het verbeteren van productieprocessen en de kwaliteitscontrole tijdens de dagelijkse productie. Met één meetmethode kunnen geneesmiddelontwikkelaars resultaten makkelijker vergelijken en meenemen van onderzoek naar productie. Dat biedt uitzicht op lagere ontwikkelings- en productiekosten, en maakt het mogelijk om inzichten sneller te delen tussen teams, geneesmiddelen en onderzoeksprogramma’s. Daarmee richt SpectaCell zich op een terugkerende behoefte bij farmaceutische- en biotechbedrijven en gespecialiseerde producenten wereldwijd.
“Wat ons aantrekt, is de combinatie van geavanceerde chiptechnologie, een ervaren team en een grote commerciële opportuniteit”, zegt Benoit Devogelaere, partner bij imec.xpand. “SpectaCell ontwikkelt een platform dat een vaste plaats kan krijgen in de manier waarop uiteenlopende nieuwe geneesmiddelen worden ontwikkeld en geproduceerd. Wij zien hierin de kans om vanuit Vlaanderen en Nederland een internationaal toonaangevend bedrijf uit te bouwen.”
De Vlaamse en Nederlandse investeerders brengen ervaring in biotechnologie en geavanceerde technologie mee, en bieden toegang tot dynamische netwerken van onderzoekers en bedrijven in beide landen. Het oprichtersteam bestaat uit Tony Montoye, Mathieu Rabaey, Jan Van de Velde en Veronique De Vroey. Zij bekleedden eerder leidinggevende functies bij onder meer VIB, Unchained Labs, CellCarta, Comate, Biocartis, Johnson & Johnson, Tibotec-Virco en Galapagos.
De internationale financieringsronde werd geleid door imec.xpand, met deelname van het Flanders Future Tech Fund van PMV, InnovationQuarter Capital, Qbic en VIB. Met het kapitaal zal SpectaCell zijn platform samen met farmaceutische en biotechbedrijven verder ontwikkelen richting de markt. Gent wordt het onderzoeks- en ontwikkelingshoofdkwartier, terwijl ook in Leiden een labo wordt gepland. De komende twee jaar wil het bedrijf dertien tot vijftien mensen aanwerven.